На Купалле!

Змест:
01 Берагіня – На Купалле
02 Троіца – У нас сягодня Купалле
03 Наталля Матыліцкая – У нас сягоння Купала. То-то-то
04 Yar – Купаллё
05 Алеся і ансамбль Сябры – Купалінка
06 Ліцвіны – Да сядзела Купалля на плоці
07 Палац – Розгары (купальская)
08 Guda – Ішла Купалка сялом
09 Guda – Дзе ты, Купала, купалася
10 Трухановіч – Купальская
11 Plan & Pan Zhyzhma – Купалінка
12 Прымакі – Купалінка
13 Песняры – Купалінка
14 ВІА Харлі – Купаліначка
15 Іван Кірчук – Купала на Йвано
16 Guda – А на Купала, а на Йвана
17 Іван Кірчук – Як на Йвана дужа рана
18 Guda – Ды гарэла Купайло на горэ
19 Стары Ольса – Купальскi лёс
20 Galina Bэzu – Купала
21 United colors of RUDN – Купалінка
22 Палац – Ой, Купала
23 Bonus

Час гучання: 1:02
Складанка падрыхтавана праектам kazki.by да Купалля-2009.
Толькі для некамерцыйнага выкарыстання.

А што за Купалле такое?))

Жыццё нашых продкаў рэгламентавалася сонечным календаром. Такія значныя падзеі, як сонцаварот і раўнадзенства, заўжды адзначаліся вялікімі святамі. Якраз сонцаварот быў прымеркаваны да свята Купалля.

Падрыхтоўка да Купалля пачыналася ўжо з раніцы: прыбіралі хаты, моладзь збірала ўсялякія старыя рэчы для таго, каб ладзіць вялікае вогнішча. Людзі пазбаўляліся ад старога, дрэннага, непатрэбнага, спальвалі гэта ўсё і пачыналі новае жыццё.

Дзяўчаты збіралі карысныя лекавыя травы ў лугах.

Пад вечар пачыналася святкаванне. Спачатку вялікае шэсце да месца – гэта звычайна была гара альбо месца ля ракі ці возера на ўзвышшы, каб быць бліжэй да сонца.

Вогнішча складалася вельмі вялікае, на ягоную вяршыню ўсталёўвалася жардзіна, а ўжо на яе – кола ад падводы, якое сімвалізавала сваёй формай сонца.

Шэсце з песнямі рушыла да месца вогнішча, і людзі разводзілі агонь, ладзіліся купальскія карагоды. Увогуле, усё свята суправаджалася спевамі – купальскія песні вельмі разнастайныя і па сюжэтах, і па мелодыцы.

Пасля ўжо пачыналіся танцы, застолле, ладзілі рытуальны стол, на якім звычайна была раслінная ежа – улетку мяса ўжо не было, канчаліся запасы. Асноўнымі стравамі былі яешня, зеляніна, сыр, малочныя стравы.

Моладзь хадзіла шукаць папараць-кветку, якая зацвітае толькі ў самую кароткую ноч. Ладзіліся і купанні, і катанне на чоўнах. Незамужнія дзяўчаты плялі вянкі і варажылі на свой лёс.

Калі вогнішча ўжо прагарала, пачыналіся скокі праз яго. Скакалі па аднаму і па двое, нават на канях, кідалі ў вогнішча вянкі. Была прыкмета: калі хлопец у дзяўчыны з галавы сарваў вянок і кінуў яго ў агонь, то ён павінен з ёй ажаніцца.

Ноч на Івана Купалу прымеркавана да самай кароткай ночы, якая астранамічна кожны год адзначалася ў розныя дні. У 2009 годзе санцаварот адбываўся з 20 на 21 чэрвеня. Ае большасць адзначае гэтае свята з 6 на 7 ліпеня (праваслаўны Дзень святога Яна) ці 23-24 ліпеня (каталіцкі Дзень святога Яна). А нехта нават і тры разы адразу :)

Яшчэ па тэме:

• Фолк-складанка “Вясёлы вечар”
• Крыжаванка: Легенды і міфы Беларусі
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”
• Казка пра тое, як маленькая Секундачка увесь Час спыніла
• Казка пра тое, як Ягорку кiслiца паiла (+mp3)

1. Што за звярочак: па хаце ходзіць, ніхто яму не шкодзе, усякі яго ўважае, дарогу саступае.

2. Сярод хаты лужа стаіць, а на лужы рыба ляжыць.

3. Кругла, як гарбуз, салодка, як цукар, на стале не бывае, а ўвесь свет пітае.

4. Прыйшоў госць без вясцей, паеў курачку без касцей – і курачка цэлая, і госць сыты.

5. Свой сваю есць і ў вочы пазірае.

6. Бутэлечка крышталёва, у ёй вада здарова – хто жыў, хто ўміраў, той яе ўжываў.

7. Нова пляшачка поўна віначка – хто яго не ўжываў, той смаку не знаў.

Адказы:
Паказаць схаваны тэкст

1. Дзіця
2. Немаўлятка, малое дзіця
3. Грудзі маці
4. Дзіця і грудзі маці
5. Дзіця ля грудзі
6. Грудзі маці
7. Грудное малако

Яшчэ па тэме:

• Гульня “Што расце ў садзе”
• Загадкі пра сонца, месяц, зямлю
• Курачка-Рабка
• Калыханкі з ўсяго свету: Турэцкая (відэа)
• Дзяцел, лісіца і варона (народная казка)

Ноты да калыханкі Дзед Барадзед

З вамi побач буду ўсюды,
Трэба цуды – зробiм цуды,
Трэба казка – раз, два, тры,
Вось i казка вам, сябры!

Вечарамi казкi баю,
Я ў запасе шмат iх маю.
А як прыйдзе казка ў сне,
Зноў кажыце: дзякуй мне…

Я хаджу па белым свеце –
Ваш найлепшы сябар, дзецi,
I вядома нават мне,
Што вы бачыце ўва сне.

Слова А. Вольскага
Музыка Л. Захлеунага

Download audio file (Dzied-Baradzied_original.mp3)

А таксама арыгінальная апрацоўка гэтай песні ў выкананні Лепрыконсаў, паслухайце – цікава.
Download audio file (Dzed_Baradzed_Lepriconsy.mp3)
Яшчэ па тэме:

• Павуціньне – вершык пра інтэрнэт (+mp3)
• Загадкі-падманкі – слон, крот, салавей, лісіца
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”
• Туман ярам
• Водгукі

У 1946 годзе, калі толькі скончылася самая жахлівая вайна, якая не памілавала нікога – у тым ліку дзяцей, дарослыя задумаліся над тым, што яны могуць зрабіць дзеля таго, каб такое больш не паўтарылася. І тады Арганізацыя Аб’яднаных Нацый стварыла Дзіцячы Фонд ААН (ЮНІСЕФ), закліканы абвяшчаць і абараняць права самых маленькіх жыхароў Зямлі – дзяцей.

Упершыню ў гісторыі чалавецтва гэтыя правы былі запісаны на паперу і сталі асноўным міжнародным законам пра дзяцей, надзвычай важным і абавязковым для выканання уімі і кожным.

Упершыню дарослыя так сур’ёзна задумаліся пра тых, хто прыйдзе ім на змену заўтра. Гэтыя правы, такія простыя і натуральныя, могуць быць зусім недаступнымі. І тады Дзіцячы Фонд ААН спяшаецца на дапамогу. Сімвалам Дзіцячага Фонду ў Беларусі стаў сонечны зайчык Юні-Юні.

Для таго, каб яго ўбачыць, дастаткова самага малеенькага кавалачка люстра ці проста начышчаннага гузіка ці усмешкі, а, можа быць… добрага ўчынку. Сонечны зайчык, маленькі праменьчык сонейка, які адлюстраваўся ў нашых сэрцах. На старонках гэтай кніжкі ён знаёміць дзяцей і дарослых з асноўнымі правамі дзяцей.

Паглядзець астатняе (яшчэ 25 малюнкаў)
Паказаць схаваны тэкст

Спампаваць (pdf, 5 Мб)

Яшчэ па тэме:

• Спі, мая кветачка (калыханка +mp3 +video)
• Выйшаў зайчык пагуляць
• Чароўныя чаравікі ў ружовым сне
• Як у людзей з’явіўся цукар
• Праўдзівая гісторыя Чырвонага капялюшыка (відэа)

Год таму з’явілася аўдыёверсія “Беларускіх народных казак”, але праект на тым не спыніўся. Як жыве і развіваецца праект на сённяшні дзень?

Мы якраз сустрэліся з дзяўчатамі з ЮНІСЭФ і пагаварылі аб тым, як працягнуць надалей гэтую працу, таму што галоўнае, канешне, не сам выхад праекта і магчымасць набыць кампакт-дыскі, а тое, каб гэтыя дыскі і ідэі пайшлі ў народ.

Казкі – гэта вельмі-вельмі важная рэч, якая павінна прыйсці да дзіцяці з самага пачатку. Інакш як ты яму распавядзеш пра тое, што хтосьці бывае сквапны, што цябе могуць падмануць і гэтак далей. Менавіта ў казках усё гэта рапавядаецца. Такім чынам, з самага дзяцінства з маленькім чалавекам можна абмеркаваць усе тыя рэчы, якія бываюць у жыцці. Таму без казкі наогул немагчыма.

Наколькі была запатрабаваная аўдыёверсія з пункту гледжання гадавога досведу існавання праекта?

Калі б зоркі беларускай эстрады прадавалі столькі кампактаў, колькі прадалося казак, дык, можа быць, яны былі б Майкламі Джэксанамі. Я жартую, канешне.

Але наклад быў даволі вялікім і нават дадрукоўваўся. Але ж гэта быў вельмі вялікі праект. Гэта ўсё ж такі 10 кампакт-дыскаў, і не кожны мог рэальна іх набыць, таму што гэта была даволі дарагая рэч.

Таму зараз я вельмі спаздяюся, што выйдзе такі праект, які будзе ўжо ў фармаце mp3 і на адной кружэлцы можна будзе знайсці ўсе гэтыя казкі. Але мы б не хацелі, каб кампакт-дыск прадаваўся, хочам, каб ён распаўсюджваўся праз ЮНІСЭФ. Мне здаецца, што гэта прынясе больш плёну і карысці – не грашовай, а культурнай.

З пункту гледжання развіцця праекта, што б вам хацелася зрабіць надалей з гэтымі казкамі?

Самае галоўнае – мы не рабілі праект у ролях. Ведаеце, раней выходзілі такія вінілавыя плыты з казкамі, дзе і гук падбіраўся, і акцёры розныя гаварылі. – то быў такі аўдыёспекталь. У гэтым праекце хацелася захаваць самы звычайны расповед: гэтак, як распавядала бабуля, як распавядалі казкі дзяды – ад аднаго чалавека, з нейкімі сваімі асаблівасцямі, якія былі важныя. І гэта, канешне, атрымалася.

А цяпер мы проста шукаем, што магло б быць такім, каб сапраўды прынесла разуменне таго, што ёсць беларуская казка. Па вялікім рахунку, беларускія казкі чытаць, калі ты сам-насам з кнжкай, не вельмі цікава. Беларускія казкі абавязкова трэба распавядаць, і калі яны ідуць лінгвістычна, калі гэта не літара, а слова, то гэта такая ўсё ж такі прыгажосць і нават скарбніца мудрасці.

У чым таямніцы расповеду казак?

У тым, што ты распавядаеш гэта, як быццам ты гэта пражыў: і пра тую жабу, і пра тых ваўкоў, і пра чарадзейныя рэчы, і пра нейкія сацыяльныя рэчы, якія ёсць у казках. Трэба распавядаць пра гэта ак пра штосьці зусім знаёмае. Ты ж не скажаш свайму дзіцяці: во, глядзі, наша суседка такая і такая, а ў выглядзе казкі можна расказаць пра ўсіх такіх людзей.

Ці будзеце вы развіваць казкі ў відэанапрамку?

Так, ёсць ідея, што ўсё ж такі мульт з’явіцца.

Калі казаць пра сённяшні дзень праекту, цікава даведацца, колькі людзей працуе над яго развіццём?

У гэтым праекце прымала ўдзел Ларыса Рыжкова. Дарэчы, яна адна з самых вядомых у Беларусі казачніц, якая распавядае казкі са сцэны. Я запрашаў Тамару Лісіцкую, якая таксама чытала казкі ў аўдыёпраекце.

Зараз я дакладна ведаю, што можна будзе спампаваць казкі ў маім выкананні, а можа, з цягам часу, і ў выкананні іншых людзей.

Таксама я вельмі ўдзячны Паўлу Юрцэвічу – гэта чалавек, які ўсё гэта запісваў і з якім мы рабілі мантаж; Валодзя Баранаў, з якім мы вельмі шмат размаўлялі аб тым, як можа выглядаць гэты праект; Вячаслаў Галевіч, які мне, па сутнасці, сказаў: “Алег, трэба будзе дапамагчы – дапамагу!”. Вось гэта мае сябры, якія мелі дачыненне да першапачатковага стварэння праекта.

А цяпер усё “абрастае”, людзі ідуць насустрач, і ўсё ж такі нейкая папулярнасць гэтаму праекту надаецца, таму што праект вялікі, і вельмі хочацца, каб да яго далучыліся людзі не толькі для атрымання грошаў, а каб пайшоў новы подых беларускай казкі.

Канешне, я вельмі паважаю Толкіена, Андэрсана, рускую народную казку, але вельмі важна, каб якраз беларуская казка ўзышла на тое месца, якое ёй належыць.

Зараз існуе вялікая праблема з пошукам нармальных кніжак беларускіх народных казак, з нармальнымі ілюстрацымі і гэтак далей. Можа, вы думаеце і пра друкаванае развіццё праекта?

Усё ж не ахінеш. За мной яшчэ і музыка, і фестывалі, і шмат чаго іншага. Хацелася б пакуль што звярнуць увагу. Але ж я думаю, што потым, калі спадабаецца, падцягнуцца і друкарні, і нашыя пісьменнікі, якія пераасэнсуюць нейкія беларускія казкі і зробяць літаратурныя версіі.

Хацелася б, каб на падставе беларускіх казак з’явіліся тэатральныя пастаноўкі, святы, якія наогул ладзяць дзеці, таму што яны шукаюць якую-небудзь тэматыку – касманаўты, рэкет, яшчэ што-небудзь. Мне здаецца, што можна было б якраз у казках знайсці вось такую бездань самых прыгожых каштоўнасцяў, якія могуць стаць падмуркам кожнага дзіцячага свята.

І канешне, права дзіцяці на сваю спадчыну, на свае карані, якое трэба захоўваць, і ў першую чаргу праз казкі, песні, легенды, паданні, гісторыі, якія звязаны з родным народам.

Вы на сваіх канцэртах чытаеце казкі людзям?

Было. Але ж пакуль гэта было аднойчы. З другога боку, напэўна, я ж не самы лепшы казачнік. Усё ж такі ёсць артысты, ёсць падрыхтаваныя людзі, якія, мне здаецца, гэта могуць зрабіць значна цікавей. Але проста нагадаю, што ў кожнай вёсцы было тры-чатыры чалавекі, да якіх дзеці бегалі, каб паслухаць казкі. І такіх людзей павінна быць безліч.

Якая ваша самая запаветная казачная мара?

У мяне ёсць запаветная мара зрабіць калядны фэст-шэсце, каб калядныя валачобнікі хазділі па галоўных праспектах нашай краіны і каб было такое: ідуць калядоўшчыкі Ленінскага раёна, ідуць калядоўшчыкі Кастрычніцкага раёна, каб усе рыхтаваліся.

У Беларусі можа з’явіцца такі сапраўдны карнавал, шэсце, якое будзе праходзіць якраз на Каляды, у той жа час, калі праходзіць і бразільскі карнавал. Марыцца, каб людзі, пабываўшы на бразільскім, паляцелі на самалёце ў Мінск паглядзець, што такое зімовы карнавал.

І каб нашыя калядоўшчыкі, так, як і хадзілі раней у вёсках, з’яўляліся (канешне, ужо на новым узроўні) і ў гарадскіх умовах. Не ведаю, ці здолею здзейсніць гэта, але гэтая мара мяне зараз вельмі клапаціць.

Крыніца: Radio.Tut.By, скарочана

Яшчэ па тэме:

• Як пісаць на сайт
• Водгукі
• Тры танкісты выйшлі з танку – Калыханка да Дня Перамогі
• Аб праекце
• Чароўная казка пра нябесны слінг

***

Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Гімназія № 4»

Для прыёму дзяцей у першы клас іх законныя прадстаўнікі падаюць:

• заяву на імя дырэктара гімназіі і прадстаўляюць копію пасведчання аб нараджэнні дзіцяці
• даведку аб стане здароўя дзіцяці (форма № 026-У)
• пашпарт бацькоў ці асоб, што іх замяняюць, прад’яўляецца асабіста.

У перыяд з 2 па 6 чэрвеня 2009 г. тут праводзяцца ўступныя іспыты ў гімназію (5 класы).

***

Гімназія № 9

Арганізуе прыём дакументаў у 1 клас з 01.06 па 28.08.2009 г.

Звяртацца трэба ў кабінет № 22.

З сабой неабходна мець:

• медыцынскую карту дзіцяці;
• пасведчанне і копію пасведчання аб нараджэнні;
• заяву аднаго з законных прадстаўнікоў дзіцяці;
• пашпарт з прапіскай ці від на жыхарства аднаго з законных прадстаўнікоў дзіцяці.

У наступным 2009/2010 навучальным годзе гімназія прапануе: вывучэнне ўсіх прадметаў на беларускай мове; вывучэнне англійскай, польскай, нямецкай моў на факультатыўных занятках; вывучэнне прадметаў музычнай накіраванасці (хор, танец, сальфеджыо, музычная літаратура, ігра на музычных інструментах); дадатковыя адукацыйныя паслугі па запытах вучняў і бацькоў за кошт факультатыўных заняткаў і платных паслуг.

***

Гімназія №23

Камісія па прыёму дакументаў у 1 клас працуе па графіку: у няцотныя дні (І змена) — 10.00-14.00, цотныя дні (ІІ змена) — 15.00-19.00, у першую суботу чэрвеня — 10.00-12.00. Звяртацца ў каб.21.

З 11.05.2009 году распачаўся прыём заяў для допуску да ўступных іспытаў у 5-я гімназічныя класы. Акрамя таго гімназія абвясціла дадатковы набор на вольныя вучнёўскія месцы ў 6-11 класы.

У гімназіі на высокім узроўні выкладаюцца англійская, кітайская, полськая мовы.

***

Гімназія № 28

Прыём заяваў ад бацькоў будучых першакласнікаў – да 25 траўня. Прыём заяў адбываецца на працягу працоўнага дня, у тым ліку і ў суботы.

Гімназія прапануе выкладанне ўсіх прадметаў на роднай мове, а таксама паглыбленае вывучэнне французскай мовы, міжнародныя абмены, выкладанне прадметаў на французскай мове (краіназнаўства, літаратура Францыі) па праграмах, распрацаваных настаўнікамі школы.

***

Гімназія № 14

Прымае заявы ў беларускамоўныя 1 класы.

Гімназія прапануе паглыбленае вывучэнне замежных моваў, спецкурсаў па міфалогіі, псіхалогіі, асновах эканамічных ведаў, журналістыцы і шмат іншага. На базе гімназіі дзейнічаюць фальклорны ансамбль, музеі, літаратурная студыя і студыя бальных танцаў.

***

Школа з музычнай накіраванасцю №60

Чакае першакласнікаў і гэтая беларускамоўная школа.

***

СШ №190

Прыём дакументаў у першыя класы на 2009/2010 навучальны год ад 1 чэрвеня да 28 жніўня 2009 г. Бацькоў з дакументамі чакаюць у настаўніцкай (І паверх) у панядзелак (10.00—14.00), сераду (16.00-20.00), пятніцу (10.00-14.00), суботу (10.00-13.00).

Выкладанне ў школе № 190 адбываецца на беларускай і рускай мовах. Школа прапануе таксама бясплатную музычную адукацыю і спартыўныя секцыі.

Першакрыніца: Наша НіваЯшчэ па тэме:

• Аб праекце
• 4 дзіцячыя выставы ў Менску
• Беларуская калыханка па тэлефоне
• Фотавыстава “Нашыя дзеці”
• Беларускамоўная група ў садку: як адкрыць?

- Белыя ці чорныя? – пытаецца чабан.
- Ну, чорныя.

- Чорныя – два кілаграма.
- А белыя?
- І белыя – два кілаграма.

- А адкажы, бацька, калі ласка, колькі ім патрэбна ежы на дзень?
- Чорным ці белым? – удакладняе чабан.
- Ну, чорным.

- Чорным – адзін кілаграмм.
- А белым?
- І белым адзін.

Турыст у шаленстве:
- Ты што мяне раздражняеш? Чаму ўвесь час пытаешся чорныя ці белыя, калі вынік адзін і той жа?!!
- Ну-у, дык чорныя ж мае… – адказвае чабан.

Турыст разумеючы:
- А-а-а… А белыя?
- І белыя мае…

Малюнак: prikol.i.ua

Яшчэ адзін анекдот

Званок у службу ратавання:
- Тэрмінова дашліце ратавальнікаў! У мой пакой ўварваўся кот!
- Э..ээ.. Што вы маеце наўвазе? Які кот?
- Кот! Вы разумееце, КОТ! Ён уламіўся ў мой пакой і накіроўваецца да мяне!
- Хвіліначку, вы хочаце сказаць, што ў ваш пакой ўварваўся злодзей, які хоча скрасьці ката?
- Не!!! Сапраўдны кот! Які кажа “Мяў”! Маё жыццё ў сур’ёзнай нябяспецы!
- Але… як кот можа быць нябяспечным? Хто ўрэшце ў тэлефона?
- Дурні, хутчэй, ратуйце, гэта папугай у тэлефона!..
Яшчэ па тэме:

• Тры кацяняткі (дыяфільм)
• О божа, я сын фотакарткі!
• Дзед Барадзед – калыханка (два варыянта, mp3+ноты)
• Баран бок абадран (народная казка)
• Як касцы пані абхітрылі. Прыказкі пра гультаёў

Складанку магчыма купіць на cd!
Купіць

Спампаваць:

1. Зайчыкі (mp3)
2. Селянін, мядзведзь і лісіца (mp3)
3. Ганарыстая варона (mp3)
4. Каток — залаты лабок (mp3)
5. Вол і асёл (mp3)
6. Зайкава хата (mp3)
7. Стары конь (mp3)
8. Коцік, пеўнік і лісіца (mp3)
9. Жаба ў каляіне (mp3)
10. Як курачка пеўніка ратавала (mp3)
11. Як кот звяроў напалохаў (mp3)

Яшчэ па тэме:

• Каток з пеўнікам ды ліска
• Беларускія калыханкі – Вольга Паўлоўская
• Беларускія народныя казкі, ч.1 – Казкі пра жывёл (mp3)
• Сядзіць коцік на кухні, а мышка далёка…
• Загадкі-падманкі – слон, крот, салавей, лісіца

Вольны пераклад:
Шмат гадоў таму, калі я быў маладзейшы,
Мне падабалася адна знаёмая дзяўчынка.
Яна была мая, мы кахалі адзін аднаго,
Гэта было калісьці, але ж гэта было сапраўды

Я закаханы ў казку,
Нават калі ад гэтага балюча.
Мне ўсё адно, калі я з глузду з’еду,
Бо я ўжо і так пракляты.

Кожны дзень мы пачыналі сварыцца,
Кожную ноч мы зноў улюбляліся.
Ніхто не прынясе мне большага смутку,
Але ніхто не прынясе мне і гэтулькі радасці.

Не ведаю, што ж я нарабіў,
Калі нечакана мы расталіся.
Сёння не магу знайсці яе,
Але калі знайду, мы усё пачнём спачатку!

Кожны дзень – казка! ;)Яшчэ па тэме:

• Чароўная казка пра нябесны слінг
• Што такое добра і што такое дрэнна? – Маякоўскі
• Казкі Нутранога Буратына: Мава, Гарбатата і Якубак
• Дзед Барадзед – калыханка (два варыянта, mp3+ноты)
• Пшанічны каласок (кніга)

Пояснения для тех, кто плохо знает белорусский язык: “У гарбатага таты быў кубак гарбаты” можно перевести и как “У горбатого папы была чашка чая”, и как “У горбатого папы была горбатая чашка”.

Дарэчы, адна казка Наталлі была ўжо апублікаваная тут – глядзіце, калі яшчэ не бачылі.Яшчэ па тэме:

• Казкі Нутранога Буратына: Мава, Гарбатата і Якубак
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”
• Ходзіць кныр з кныранятамі
• Лёгкі хлеб (кніга)
• Баран — бок абадран (кніга)