I гаворыць Бегемоцiк: «Я таму разявiý роцiк, Бо сказаць усiм хачу, Што я зараз палячу».

«Бегемоцiк, Бегемоцiк! У цябе ж такi жывоцiк! Як ты будзеш з iм лятаць? Можа, лепш на лыжы ýстаць?»

Б: «Я надзьмуюся, як шарык, [...]]]> «Бегемоцiк, Бегемоцiк!
Ты чаму разявiý роцiк?
Цi сабраýся песню пець?
Можа муха заляцець».

I гаворыць Бегемоцiк:
«Я таму разявiý роцiк,
Бо сказаць усiм хачу,
Што я зараз палячу».

«Бегемоцiк, Бегемоцiк!
У цябе ж такi жывоцiк!
Як ты будзеш з iм лятаць?
Можа, лепш на лыжы ýстаць?»

Б: «Я надзьмуюся, як шарык,
Стану лёгкi, як камарык,
Буду лётаць, быццам хмарка,
Па-над нашым заапаркам!»
Тыя, хто гэта прачытаў, таксама цікавіліся:

• Зайка польку танцаваў
• Фядорына гора – Карней Чукоўскі
• Горкай, горкай, горачкай…

Пытае Янка: «Вы, напэyна, Усяго свету каралеyна. Цi заморская прынцэса, Што тут робiце ля лесу?»

Малюнак: Ірына Шыгаева

Ю: «Што раблю тут менавiта? Сёння рана йшла са свiтай, Убачыла я кракадзiла I карону пагубiла.»

«Карр-алева, карр-карр-она, - Ад [...]]]> Юля, Юлiя, Юльяна.
Называюць яе панна.
Павольнаю iдзе хадою.
За ёй – хлопцы чарадою.

Пытае Янка: «Вы, напэyна,
Усяго свету каралеyна.
Цi заморская прынцэса,
Што тут робiце ля лесу?»

Малюнак: Ірына Шыгаева

Ю: «Што раблю тут менавiта?
Сёння рана йшла са свiтай,
Убачыла я кракадзiла
I карону пагубiла.»

«Карр-алева, карр-карр-она, -
Ад смеху душыцца варона –
Карр-кадзiлы, карр-алi
Нiколi y лесе не жылi!!!»

«Ты чаго раскрыла рот? -
Варону запытаy Фядот. –
Яна наша Карралева!!!
Ты б не карркала, лепш спела».

Варона на дубку дзiвiцца:
«Вось як яна – iмператрыца,
Такая ж i з мяне спявачка,
Але пяю я лепш, чым качка:

«Карр-карр-алева y лес хадзiла,
Спужалася там карр-кадзiла.
Згубiлася яе карр-она,
Таму за-карр-кала варона».Тыя, хто гэта прачытаў, таксама цікавіліся:

• Небывальшчына
• Зайка польку танцаваў
• Камарова смерць

1. 1-шы лесавік 2. 2-гі лесавік 3. Воўк 4. Рэпка 5. Заяц 6. Калабок 7. Лісіца 8. Мядзведзь

На сцэне з’яўляюцца Дзядкі Лесавікі.

1-ШЫ ЛЕСАВІК. Прывітанне, дружбакі! 2-ГІ ЛЕСАВІК. Гэта ж мы, лесавікі! 1-ШЫ ЛЕСАВІК. Сёння мы для вас, сябры, Не адну, а цэлых тры Казкі ў лесе адшукалі, Іх у торбачку [...]]]> Дзеючыя асобы:

1. 1-шы лесавік
2. 2-гі лесавік
3. Воўк
4. Рэпка
5. Заяц
6. Калабок
7. Лісіца
8. Мядзведзь

На сцэне з’яўляюцца Дзядкі Лесавікі.

1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Прывітанне, дружбакі!
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Гэта ж мы, лесавікі!
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Сёння мы для вас, сябры,
Не адну, а цэлых тры
Казкі ў лесе адшукалі,
Іх у торбачку паклалі…
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Ды пакуль сюды іх неслі –
Казкі ў торбачцы растрэслі.
Казка з казкаю змяшалася…
І такое атрымалася!

1-ШЫ ЛЕСАВІК.
І не ведаем, як быць,
Як цяпер іх раздзяліць?!
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Але ж колькі ўжо чакаць!
Трэба й казку пачынаць!
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
А якую? Тут іх тры!
2-ГІ ЛЕСАВІК. ( Выцягвае з торбачкі казку.)
Ну… вось гэтую бяры!
А астатнія – убок!
Казка ў нас – пра Калабок!
Толькі штосьці ў ёй не так…
Што ж рабіць нам?
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Вось дзівак!
Пачынай – і будзем бачыць!
( Да залы.)
Просім, дзеці, нас прабачыць!
Калі што не так у казцы –
Не крыўдуйце, калі ласка!
Пачынаем!
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Пачынаем!
Занавесу расчыняем!
( Лесавікі ідуць са сцэны, адначасова рассоўваецца
занавеса, за ёй лясная палянка. На палянцы з’яўляецца
Воўк.)

ВОЎК.
Вы мяне, Ваўка, пазналі?
Казкі пра мяне чыталі?
Калі так, дык прывітанне!
( Шэптам.)
Выйшаў я на паляванне!
Па сцяжынцы ў гэты бок
Будзе бегчы Калабок.
Трэба мне ў кусты схавацца,
Свайго часу дачакацца,
Шлях яму загарадзіць…
Ну, а што ж далей рабіць?
( Задумваецца.)
Ці адразу ж праглынуць,
А ўжо потым падмануць?
Не, спачатку падману,
А ўжо потым – праглыну!
( Воўк хаваецца ў кусты, а на палянку
выбягае… Рэпка.)

РЭПКА. ( Спявае.)
Ад дзядулі я ўцякла?
Уцякла!
Ад бабулі я ўцякла?
Уцякла!
Ад унучкі я ўцякла?
Уцякла!
І ад Жучкі я ўцякла?
Уцякла!
І ад кошкі Муркі!
І ад мышкі Нюркі!
( З-за кустоў выскоквае Воўк.)
ВОЎК.
Ад мяне ты не ўцячэш!
РЭПКА( спалохана).
Вой, не трэба! Вой, не еш!
Вой, прыйшла бяда мая!
Вой, загіну зараз я!
ВОЎК.
Нейкі дзіўны Калабок!
Дзе ў яго румяны бок?
Вось і лісце на спіне,
Знізу хвост, як і ў мяне!
( Глядзіць на свой хвост, зноў на Рэпку.)
Нават, не! Ён не ваўчыны,
Гэты хвост… ён – пацучыны!
( Прынюхваецца.)
Бачу – я дарма хаваўся,
На вячэру спадзяваўся!
Бо ад гэтага стварэння
Пах – нібыта ад карэння,
І такі ж, напэўна, смак!
І спявае ён не так…
Гэй, паслухай, Калабок!
Перш чым скочыш на зубок,
Адкажы мне, галубок,
Ад каго ты там ўцёк?
РЭПКА.
Ад дзядулі, гэта раз!
ВОЎК.
Гэта раз!
РЭПКА.
Ад бабулі, гэта два!
ВОЎК.
Гэта два!
РЭПКА.
Ад унучкі і ад Жучкі…
ВОЎК.
Ад якой-такой унучкі?
Ты не з гэтай, пэўна, казкі?
РЭПКА.( Азіраецца.)
Выбачайце, калі ласка!
Бо і праўда, бачу я,
Казка гэта не мая!
( Азіраецца зноў.)
І куды я ўсё бягу,
І спыніцца не магу?
Я ж і бегаць не мастак…
Пэўна, штосьці тут не так!
Колькі ж можна бегчы!
Хоць бы дзе прылегчы,
Або хоць прысесці…
ВОЎК.
Хоць бы каго з’есці!
РЭПКА.
Закапацца б у зямлю!
Вельмі ж я яе люблю!
Я хачу ў гарод, на градку,
Там усё было ў парадку!
( Спявае.)
Там дзедка за рэпку,
А бабка за дзедку,
За бабкаю ўнучка,
За ўнучкаю Жучка,
А за Жучкаю каток…
ВОЎК.
Ды закрый ты свой раток!
Як мяне ты дапякла!
Каб ты звяла ці згніла!
РЭПКА.
Не, згніваць я не жадаю!
Я ж такая маладая,
Мне б яшчэ расці й расці…
А ўжо потым – зацвісці…
Ды і вянуць рана мне…
ВОЎК.
Ты замоўкнеш альбо не!
РЭПКА. ( Крыху цішэй.)
Але ж, праўда, без вады
Дачакаюся бяды
І завяну… А калі
Мне вады пералілі –
То, не буду вам маніць,
Што казаць… магу і згніць!
Вы спытаецеся, як?
ВОЎК( са злосцю).
Каб цябе пагрыз чарвяк,
Альбо мышы, альбо… Зай!
( Аднекуль збоку выскоквае Заяц.)

ЗАЯЦ.
Я не супраць! Толькі дай!
ВОЎК.
Што ты лезеш без чаргі!
Ты ж павінен быць другі,
Ці не гэтак? Пачакай!
Воўк спярша, а потым Зай!
ЗАЙЦ.
Я павінен першым быць,
Але… што з табой рабіць!
Саступаю…
ВОЎК.
Пачакай!
ЗАЯЦ.
Пачакаю!
ВОЎК.
Слухай, Зай!
Ты, напэўна, сярод дрэў
Калабок ужо сустрэў?
ЗАЯЦ.
Я не бачыў калабок!
ВОЎК.
Што, не бачыў?! Жарты ўбок!
Ты яго не абмінуў:
Стрэў, спыніў і праглынуў!
ЗАЯЦ ( спалохана).
Я… не я…
ВОЎК.
Дык так ці не?!
РЭПКА.
Вырашайце без мяне!
Казка гэта не мая,
Калабок, на жаль, не я!
( Да залы.)
Ды чаго мне шкадаваць –
Мне сябе б уратаваць!
Трэба бегчы ў свой гарод!
( Хоча бегчы, Воўк хапае яе за лісце.)
ВОЎК.
Пачакай, караняплод!
Стой ціхенька і маўчы,
І не ўздумай уцячы!
РЭПКА. ( Усхліпвае.)
Ды які з мяне ўцякач…
ВОЎК.
Ты, радыска, плач, не плач –
А цябе не адпушчу!
РЭПКА.
А чаму?
ВОЎК.
А не хачу!
ЗАЯЦ ( нерашуча).
Мо аддай радыску мне?
Я згрызу яе…
ВОЎК.
Э, не!
Не аддам, і не прасі!
ЗАЯЦ.
Ты ж радыску не ясі!
РЭПКА.
Не радыска, рэпка я!

ВОЎК.
Усё роўна – ты мая!
Я цябе ў палон бяру
І з сабою забяру!
Хоць не з’ем – ды проста так!
ЗАЯЦ.
Ну які ж ты, Воўк, дзівак!
Сам не гам, і мне не дам…
ВОЎК.
Добра, я табе аддам
Гэту бурачыну…
РЭПКА.
Рэпку, дурачына!
ВОЎК.
Ты, радыска, лепш маўчы
І мяне не дурачы!
( Зайцу.)
Ты ж за гэта, галубок,
Адшукаеш калабок
І яго даставіш мне!
Мы дамовіліся?
ЗАЯЦ.
Не!
Дзе ж яго я адшукаю?
ВОЎК.
Ты шукай – я пачакаю!
Калі шчыра разабрацца,
Мне няма куды спяшацца…
Я спяшацца не люблю,
Лепш у логаве пасплю.
( Салодка пазяхае.)
Ну а ты старайся, зай!
Гэту морквіну хапай:
Ці вось тут яе з’ясі,
Ці дадому аднясі…
Мне ўсё роўна! Ну, бывай!
Угавор не забывай!
Як не знойдзеш калабок –
З’ем цябе я, галубок!
( Воўк знікае сярод дрэў.)
ЗАЯЦ.( Чухае патыліцу.)
Вось задача дык задача!
Ці то ўдача, ці няўдача!
Дз ж шукаць мне калабок?
Можа ён далёка ўцёк?
Ну а можа сярод дрэў
Хтосьці стрэў яго і з’еў!
Іо Мядзведзь, а мо Лісіца,
Гэта рыжая хітрыца!
І не ведаю, як быць!
Ды і з Рэпкай што рабіць?
Ці на месцы з’есці,
Ці дамоў аднесці?
РЭПКА.
Адпусці!
ЗАЯЦ.
І не прасі!
РЭПКА.
Ну… лісточак адгрызі…
ЗАЯЦ.
Што? Адзін лісточак!
РЭПКА.
Заяц, галубочак!
Ты ж у казках, праўда, дзеці,
Самы добры ў цэлым свеце!
ЗАЯЦ.
Я?! Ды не, я злы, жахлівы!
Толькі вельмі палахлівы…
Ды каб я так не дрыжэў –
Я б Ваўка з Лісіцай з’еў!
Толькі вось, бяда мая,
Усяго баюся я!
Вось цябе я не баюся!
Зараз вось як угрызуся
Прама ў твой салодкі бок…
РЭПКА.
Заяц! Заяц! Галубок!
Ты ж па казках добры, Зай!
Вельмі добры!
ЗАЯЦ.
Ну, няхай!
Дабрыня – мая бяда!
Мне цябе крыху шкада…
Я цябе не стану есці,
І дамоў не стану несці…
Ды баюся я Ваўка!
Ён чакае калабка…
Я ж яго наўрад знайду…
Вой, патрапіў я ў бяду!
( Плача.)
РЭПКА.
Я табе дапамагу,
Чым змагу, і як змагу!
Разам будзем мы шукаць…
ЗАЯЦ.
Абяцаеш не ўцякаць?
Ты ўцячэш – а Воўк мяне
І самога праглыне!
( На палянку выбягае Калабок.)

РЭПКА.
Гэта ж, пэўна, калабок?!
КАЛАБОК.
Ледзь не з’елі! Ледзьве ўцёк!
Ну, няхай бы дзед ды бабка…
Дык яшчэ і курка Рабка!
ЗАЯЦ.
А прычым тут курка?
РЭПКА.
Можа кошка Мурка,
Ці сабака Жучка?
Ну а можа ўнучка?
КАЛАБОК.
Курка Рабка там жыла
І яна мяне…
ЗАЯЦ.
Спякла?
КАЛАБОК.
Не спякла, а знесла!
А потым прынесла
З вуліцы ды ў хатку…
РЭПКА.
Кажы па парадку!
КАЛАБОК.
Па парадку я й кажу!
( Азіраецца.)
Вой, яшчэ й цяпер дрыжу!
Дзе у той хацінцы быў…
Ён схапіў мяне і… біў!
Потым бабка мяне біла,
Ледзь да смерці не забіла,
Ды змарылася, прыстала,
Ад мяне на час адстала.
Пасадзіла на паліцу,
Каб з яе я мог зваліцца,
Калі мышка ля мяне
Прабяжыць, хвастком махне.
Мышкі я не стаў чакаць,
Скок з паліцы ды ўцякаць!
Вой, за што мне лёс такі!
Аж цяпер баляць бакі!
РЭПКА.
Заяц, мне яго шкада!
КАЛАБОК.
Гэта шчэ не ўся бяда!
Як дабег я да варот,
Дык патрапіў у гарод.
Там сядзелі буракі,
Там ляжалі агуркі,
Боб стаяў з гарохам
І цыбулі троху.
Побач кроп, фасоля…
Ну а сама болей
Там было капусты…
Хай ім будзе пуста!
ЗАЯЦ.
Мне б патрапіць у гарод –
Я б набіў капусткай рот!
РЭПКА.
Будзе пуста? А каму?
КАЛАБОК.
Ды, яму!
РЭПКА.
Каму, яму?
КАЛАБОК.
Агароднаму народу!
Ды й самому агароду!
І фасоля, і гуркі,
Кроп, капуста, буракі…
На мяне яны напалі,
Прама ў градку закапалі,
Рэпкай абазвалі,
Дзеда клікаць сталі…
РЭПКА.
Тая рэпка – гэта ж я!
Тая градачка – мая!
Ну а што далей было?
КАЛАБОК.
Мне аж мову зацяло!
Бачу: з хаты дзед імчыць,
Штосьці радасна крычыць
І рыдлёўкаю трасе…
Бабка следам кош нясе.
За бабкай – унучка,
За ўнучкаю – Жучка.
Каля Жучкі кошка трэцца,
А за кошкай мышка прэцца.
Ледзве я ад іх уцёк…
РЭПКА.
Небарака, Калабок!
Нацярпеўся ты бяды
Аж пакуль дабег сюды!
КАЛАБОК.
Зараз у бяспецы я,
Гэта ж казачка мая!
Зараз трохі адпачну
І па казцы шлях пачну…
( Заяц і Рэпка пераглядваюцца.)
РЭПКА.
Казка гэтая твая,
Лішні тут не ты, а я…
Ды не цеш сябе дарма,
Бо спакою тут няма!
КАЛАБОК.
Што? І тут няма спакою!
Гэта што ж са мной такое!
У тых казках мяне білі,
У зямлю мяне садзілі!
І ў сваёй уласнай казцы…
РЭПКА.
Не хвалюйся, калі ласка!
КАЛАБОК.
Як жа мне не хвалявацца!
( Спалохана азіраецца.)
Можа мне куды схавацца?
РЭПКА.
За табою пільна сочуць,
І, напэўна, з’есці хочуць!
ЗАЯЦ.
Што цяпер скажу Ваўку я?!
КАЛАБОК.
Гэта Воўк за мной цікуе?
З’есці хоча! Так ці не?!
ЗАЯЦ.
А цяпер ён з’есць мяне!
( Зноў з’яўляецца Воўк.)
ВОЎК.
Малайчына, даўгавух!
Ты, касы, я бачы – зух!
Калабок знайшоў, я бачу!
ЗАЯЦ.
Я прашу мяне прабачыць!
Не шукаў я анікога,
Не жадаў канца такога!
ВОЎК.
Ну, жадаў ці не жадаў –
Калабок ты мне аддаў!
Забірай сваю радыску!
( На палянцы з’яўляецца Лісіца.)
ЛІСІЦА.
Вы забыліся пра Ліску!
Дзве гадзіны я чакала!
Тры гадзіны я шукала!
Вось знайшла – і што ж я бачу!
( Да залы.)
Я прашу мяне прабачыць,
Ды па казцы, так ці не,
Калабок належыць мне?!
ВОЎК.
Калабок не твой, кума!
Ты злаві яго сама!
Калі зловіш – будзе твой,
А пакуль – ціхенька стой
І маўчы!
ЛІСІЦА.
Што?! Мне маўчаць?!
Буду ўголас я крычаць!
( Крычыць.)
Гэй, усе! Сюды бяжыце!
Мне ў бядзе дапамажыце!
( На палянку выходзіць Мядзведзь.)
МЯДЗВЕДЗЬ.
Ну, каму дапамагчы?
ВОЎК.( Лісіцы.)
Я ж казаў табе – маўчы!
МЯДЗВЕДЗЬ.
Што я бачу! Калабок!
Ад цябе ж ён, Воўк, уцёк?
ВОЎК.
Ну… як бачыш, не паспеў…

МЯДЗВЕДЗЬ.
Ну, калі б ты яго з’еў,
Я б табе надраў бакі
За чужыя калабкі!
Калабок належыць мне!
Зразумела вам ці не?!
Ну, чаго ты, Влўк, чакаеш,
Калабок чужы трымаеш!
Падавай яго сюды,
А інакш – чакай бяды!
ВОЎК( злосна).
Забірай!
МЯДЗВЕДЗЬ.
Давай, давай!
( Забірае Калабка.)
Ну а зараз праспявай
Сваю песню, Калабок!
Ад каго ты там уцёк?
КАЛАБОК.
Ад дзядуленькі я ўцёк!
РЭПКА.
Так, уцёк!
КАЛАБОК.
Ад бабуленькі я ўцёк!
РЭПКА.
Так, уцёк!
КАЛАБОК.
Я яшчэ ад Зайца ўцёк!
ЗАЯЦ. ( Уздыхае.)
Што ж, уцёк!
КАЛАБОК.
Ад Ваўка таксама ўцёк!
ВОЎК.
Ды ўжо ўцёк!
ЛІСІЦА.
Ад Лісіцы не ўцячэш!
МЯДЗВЕДЗЬ.
Сёння ты яго не з’еш!
Супакойся, Калабок!
Ад усіх ты сёння ўцёк!
Не сумуй і не дрыжы,
А далей сабе бяжы!
КАЛАБОК.
Ты мяне не праглынеш?
( Мядзведзь ківае галавой.)
Ты мяне не падманеш?
МЯДЗВЕДЗЬ.
Я цябе не падману!
Я цябе не праглыну!
КАЛАБОК.
Слава добраму Мядзведзю!
( Бяжыць далей, а з лесу выходзяць лесавікі.)
МЯДЗВЕДЗЬ.
Прывітанне вам, суседзі!
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
І цябе, сусед, вітаем!
І дабра табе жадаем!
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Вельмі добра ты зрабіў,
Што крыху перарабіў
Заканчэнне гэтай казкі…
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
А за гэта, калі ласка,
Вось, прымі ад нас калоду!
Тут, у ёй, паўнютка мёду!
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Ты яе хутчэй бяры!
МЯДЗВЕДЗЬ.
Шчыры дзякуй вам, сябры!
( Бярэ мёд, ідзе ў лес.)
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Зайцу морквы кош даем!
( Працягвае кош Зайцу.)
ЗАЯЦ.
Я яе ахвотна з’ем!
( Бярэ кош, бяжыць у лес.)
ВОЎК.
Ну а мне?
ЛІСІЦА.
А мне?
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
А вам
Анічога я не дам!
Кепска вы сябе вялі!
Так што… прэч адсюль пайшлі!
ВОЎК. ( Лісіцы.)
Я ж казаў табе: маўчы!
Стой ціхенька, не крычы!
І чаго было крычаць!

ЛІСІЦА. ( Да залы.)
Як жа я магла маўчаць!
Гэты шэры абармот
Калабок мой суне ў рот!
Ён жарэ… а я маўчы?!
Рассудзіце, гледачы!
ВОЎК. ( Да залы.)
Вы не слухайце яе,
Што яна там вам пяе!
Калабок – мая здабыча!
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Пачакайце, Воўк з Лісіцай!
Не спяшайцеся сварыцца,
Можа лепей памірыцца!
ЛІСІЦА.
Памірыцца з дурнем шэрым?!
ВОЎК.
Гэтай рыжай я не веру!
Ад яе так шмат турбот!
ЛІСІЦА.
Гэты Воўк – дурны як бот!
ВОЎК.
Што?! Як хто?! Ды ты сама
Шмат дурней мяне, кума!
ЛІСІЦА.
З гэткім злыднем ды мірыцца!
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Як не станеце сварыцца
І памірыцеся – вам
Я таксама нешта дам!
ЛІСІЦА. ( Ваўку.)
Вой, мой родненькі кумочак,
Ты ж, напэўна, Калабочак
Адпусціць і сам жадаў,
А таму і мне не даў?!
ВОЎК.
Праўду кажаш ты, кума!
Пэўна б, ты яго й сама
Адпусціла?
ЛІСІЦА.
Так, кумок!
Я б пусціла Калабок!
( Да лесавікоў.)
Вось, мы ўжо і сварыліся!
ВОЎК.
Мы з кумою памірыліся!
Дык давайце, што там нам…
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Вам за гэта зараз дам
Кніжкі “Як сябе паводзіць”.
( Выцягвае з торбачкі дзве кніжкі.)
ЛІСІЦА.
Стойце! Гэта што ж выходзіць?!
Як калоду з мёдам – Мішку,
А Лісіцы – толькі кніжку!
Што мне з кніжкі той карысьці?!
ВОЎК.
Хіба ж кніжку можна згрызці,
Ці як костку абгладаць?!
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Кніжку можна пачытаць!
Можа возьміце?
ВОЎК.
Ну, не!
Падманулі вы мяне!
Эх вы, шкодныя дзядкі!
А яшчэ лесавікі!
ЛІСІЦА.
Мне лухты нагаварылі!
З гэтым дурнем памірылі!
Не жадаю з ім мірыцца!
Буду з ім далей сварыцца!
ВОЎК.
Што ні слова – то мана!
Ды ва ўсім твая віна!
З-за цябе я пацярпеў,
З-за цябе адной не з’еў
Калабок… Ах ты, хітрыца!
І з табой яшчэ мірыцца!
( Воўк кідаецца на Лісіцу, яна бяжыць прэч,
Воўк за ёй.)
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Ну, нарэшце, пастараліся!
З казкай гэтай разабраліся!
Толькі Рэпка засталася…
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Ты адкуль тут узялася?
Пэўна, з той, суседняй казкі?
РЭПКА.
Выбачайце, калі ласка!
Лепей мне назад вярнуцца,
Зноў на градцы апынуцца…
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Ну а дойдзеш?
РЭПКА.
Дабягу!
Я без градкі не магу!
( Бяжыць прэч, спявае.)
Хай дзедка за рэпку,
А бабка за дзедку,
За бабкаю ўнучка,
За ўнучкаю – Жучка,
За Жучкаю – кошка,
І мышка…
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Ну, трошкі
Разблыталі казкі!
Цяпер без падказкі
Мы вам іх раскажам,
А лепей, пакажам,
Асобна ці разам…
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Але, іншым разам!
Мы стрэнемся з вамі,
Сваімі сябрамі!
Вы толькі чакайце!
А зараз – бывайце!
Нам час развітацца,
У лес свой вяртацца…
2-ГІ ЛЕСАВІК.
А вы не сумуйце,
Урокі рыхтуйце!
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Урокі рабіце,
Ды й казкі любіце!
Хто з казкай сябруе
І дома, і ў школе…
2-ГІ ЛЕСАВІК.
Той не засумуе
Ніколі!
1-ШЫ ЛЕСАВІК.
Ніколі!
К А Н Е Ц

Крыніца: сайт пісьменніка Генадзя Аўласенкі

Тыя, хто гэта прачытаў, таксама цікавіліся:

• Як мухаморы вайну пачыналі
• Ігар Кузьмініч: Як 25 сакавіка стала днём Волі і Беларускай Вясны
• Купальская казка пра добрага камарыка і яго чароўную дудачку

Увогуле, маляванкі зроблены з прыцэлам не толькі на маленькіх [...]]]> Праваную вашай увазе 13 размалёвак на дзіцяча-бацькоўскую тэматыку. На малюнках, якія адмыслова для вас зрабіла мастачка Ірына Генералава, вы знойдзеце і цяжарную маму, і маму ў слінгу, якая корміць грудзьмі ці збірае грыбочкі, і тату з калыскай, і ўсю сям’ю, што вандруе па замежжах…

Увогуле, маляванкі зроблены з прыцэлам не толькі на маленькіх людзей 3-4-5 гадоў, але і на вялікіх. То бок, можна нават назваць гэты праект размалёўкамі для дарослых :) У любым выпадку, спадзяюся, вам і вашым малым спадабаецца!

Спампаваць можна тут

Тыя, хто гэта прачытаў, таксама цікавіліся:

• Анлайн-размалёўка: Прынцэса кладзецца спаць
• Анлайн-размалёўка: Кот і мыш
• Маляванка анлайн: Беласнежка і яе сябры

Малюнак: Ігар Алейнікаў

«Козачка-каханачка, му-му! Дазволь цябе ласкава абдыму». Козачка капытцамi ýзбрыкне: «Не чапаý бы ты, бычок, мя-не!»

«Самы лепшы я сярод бычкоý. Усё аддам я за тваю любоý». Траýку толькi козачка жуе I ý адказ [...]]]> Козачка пасецца на лужку,
Яна так падабаецца бычку.
Цэлы дзень ён на яе глядзiць,
Тупае, хвалюецца, мычыць:

Малюнак: Ігар Алейнікаў

«Козачка-каханачка, му-му!
Дазволь цябе ласкава абдыму».
Козачка капытцамi ýзбрыкне:
«Не чапаý бы ты, бычок, мя-не!»

«Самы лепшы я сярод бычкоý.
Усё аддам я за тваю любоý».
Траýку толькi козачка жуе
I ý адказ яму гаворыць: «Не!»

I не ведае бычок цяпер як быць.
«Вось даý Бог казу мне палюбiць?!
Козачка-каханачка, ме-ме,
Паглядзi хоць трохi на мяне!»

«Радасцi! Не бачыла быка!
Не трэба мне такога сябрука.
На мяне, каб болей не глядзеý,
Траýку б лепей смачненькую еý».

Цялушачка выходзiць на лужок,
Ёй так падабаецца бычок.

«Я ляжала на траве ýвесь дзень,
I пракусiý бачок мне авадзень.

Му-му-му, мой мiленькi бычок.
Падыдзi, пачухай мне бачок!»

Як пачула словы гэтыя каза,
Пакацiлася з вачэй сляза:

«Я табе пачухаю бачок!!!
Ты не ведаеш, што гэта мой бычок?»
I гаворыць козачка бычку:
«Каханы, пайшлi разам на раку,

Будзем кветачкi духмяныя збiраць,
Купальскiя вяночкi надзяваць!»

верасень 2011г.
Тыя, хто гэта прачытаў, таксама цікавіліся:

• Камарова смерць
• Сядзіць коцік на кухні, а мышка далёка…
• Фядорына гора – Карней Чукоўскі

Жабяняты квакаюць i скачуць, Дадому хочуць бедненькiя, плачуць. Адкажы мне лепей, Пелiкоша, Навошта табе гэтакая ноша?

Вось цiкава: у роце ýсё клякоча, Булькае i нечага квакоча.» I пiшчаць жалобна жабяняты: «Адпусцi нас, Пелiкан, да хаты.»

Мяцеліца ёй песеньку Спявала: “Баю-бай!”, Сняжком яе атульвала: “Глядзі не замярзай!”

Пужлівы зайка шэранькі Вакол яе скакаў, Падчас і воўк, сярдзіты воўк Трушком тут прабягаў.

Сняжок у лесе сцішаным Пад полазам рыпіць, І конік жвавы сівенькі Спяшаецца, бяжыць.

Імчацца [...]]]> Жыла-была яліначка,
У хвойнічку расла,
Зімой і летам стройная,
Зялёная была.

Мяцеліца ёй песеньку
Спявала: “Баю-бай!”,
Сняжком яе атульвала:
“Глядзі не замярзай!”

Пужлівы зайка шэранькі
Вакол яе скакаў,
Падчас і воўк, сярдзіты воўк
Трушком тут прабягаў.

Сняжок у лесе сцішаным
Пад полазам рыпіць,
І конік жвавы сівенькі
Спяшаецца, бяжыць.

Імчацца лёгка саначкі,
А ў санках мужычок
Вязе для нас яліначку,
Паклаўшы на бачок.

І вось яна, прыбраная,
На свята к нам прыйшла
І шмат пацехі, радасці
Для дзетак прынясла.

Сл. З. Аляксандравай
Муз. М. Красева
Перакл. В. Жуковіча

Слухаць і спяваць разам:
Download audio file (jalinachka2.mp3)

Тыя, хто гэта прачытаў, таксама цікавіліся:

• Фолк-складанка “Вясёлы вечар”
• Курка-рабушка, дзеўка малада (+mp3)
• Пахне яблынькай заечай (калыханка+mp3)

Наша яліначка Свеціцца-гарыць: Снег на галіначках, Яркія шары.

Цацкі прывабныя Ззяюць угары І шакаладныя Рыбкі і звяры.

Мы пад яліначкай Сталі ў карагод. Весела, весела Стрэнем Новы год!

Словы Р.Кудашавай Музыка Л.Бекмана Пераклаў У.Жуковіч

Малюнак: Міле Давідовіч

Слухаць і спяваць песню “Яліначка”: [...]]]> У лесе яліначцы
Холадна зімой.
З лесу яліначку
Мы ўзялі домоў.

Наша яліначка
Свеціцца-гарыць:
Снег на галіначках,
Яркія шары.

Цацкі прывабныя
Ззяюць угары
І шакаладныя
Рыбкі і звяры.

Мы пад яліначкай
Сталі ў карагод.
Весела, весела
Стрэнем Новы год!

Словы Р.Кудашавай
Музыка Л.Бекмана
Пераклаў У.Жуковіч

Малюнак: Міле Давідовіч

Слухаць і спяваць песню “Яліначка”:
Download audio file (jalinachka.mp3)

І казуля не ўтрывала, і таксама прыдрамала, у нары, у гушчары, да вясновае пары. Спіць яна і бачыць сны аж да самай да вясны.

Зайцы ў вырай адляцелі, заставацца не схацелі, бо зімою [...]]]> Моцна спіць зімой вавёрка
– у яе пад снегам норка.
А ў бярлозе, у бары,
смокча лапу лось стары.

І казуля не ўтрывала,
і таксама прыдрамала,
у нары, у гушчары,
да вясновае пары.
Спіць яна і бачыць сны
аж да самай да вясны.

Зайцы ў вырай адляцелі,
заставацца не схацелі,
бо зімою халады,
недалёка да бяды.

А яшчэ, скажу вам шчыра,
і ваўкі зляцелі ў вырай,
а за імі да пары
адляцелі і зубры.

Замест іх павесяліцца
прылятуць да нас лісіцы,
каб у нас зазімаваць,
падзяўбаць-пачаставаць
ягадак рабіны
ды яшчэ каліны.

А бабёр па верхавінках,
спрытна скача па галінках.
На сасне ў яго дупло –
там утульнае жытло.

Там арэхі пра запас,
а запас зімой – як раз!
Усю восень працаваў –
шмат арэхаў назбіраў.

І грыбы бабёр шукаў,
на галінкі іх чапляў…
так што зараз у бабра –
процьма ўсякага дабра!

Ну, а вожык у бары
спіць дзянёчак у нары.
А прачнецца на змярканні –
і бяжыць на паляванне.

А барсук, браткі мае,
на зіму гняздзечка ўе!
Там выводзіць дзіцянятак,
маладых барсучанятак.

А каб зімку перажыць –
любіць шышкі церушыць.
Трушчыць адмыслова,
майстра – адно слова!

Ну, а з шышак семяно -
вельмі смачнае яно -
ён прыносіць дзіцяняткам,
маладым барсучаняткам.

Корміць іх, засцерагае,
цёмнай ноччу сагравае,
каб яны хутчэй раслі,
каб здаровымі былі.

Вось мядзведзю незадача –
ён па гурбах так і скача!
І баіцца, і дрыжыць –
небараку цяжка жыць!

Ён не мае абароны
ад сарокі ды вароны.
А сарокі кіпці точуць –
спаляваць мядзведзя хочуць!

А вароны зубы шчэраць –
хочуць бедным адвячэрыць!
Вось такія вось суседзі
злыя ў нашага мядзведзя!

Сам жа ён грызе кару
ў гэту цяжкую пару.
Можна ўбачыць па слядах –
як ён бегаў па садах,
як скакаў туды-сюды,
як заблытваў ён сляды,
каб у снезе дзень ляжаць
ды ад страху зноў дрыжаць…

А цяпер, сябры, увага!
Можа будзе ў вас заўвага?
Можа штосьці я змяніў,
можа дзесьці я зманіў?

Вы ж памылкі пашукайце,
дзе што трэба – памяняйце,
каб звяры не бедавалі,
а як трэба зімавалі.

Пастарайцеся, сябры –
дзякуй скажуць вам звяры!

Крыніца: сайт пісьменніка Генадзя АўласенкіТыя, хто гэта прачытаў, таксама цікавіліся:

• Скакалка – Рыгор Барадулін
• Зімовыя загадкі
• Небывальшчына

ДАЎГАВУХ. Ну, чаго спыніўся? ТАЎСТУН. А ты чаго? ДАЎГАВУХ. А я… я на цябе гледзячы! ТАЎСТУН. А я – на цябе! Нейкі час стаяць [...]]]> Зорная зімовая ноч. На заснежанай лясной паляне стаіць снегавік. У яго нос-морква, на галаве капялюш са старога вядра, у руцэ мяцёлка. На палянку крадучыся выходзяць Таўстун і Даўгавух.
Спыняюцца.

ДАЎГАВУХ. Ну, чаго спыніўся?
ТАЎСТУН. А ты чаго?
ДАЎГАВУХ. А я… я на цябе гледзячы!
ТАЎСТУН. А я – на цябе!
Нейкі час стаяць моўчкі.
ДАЎГАВУХ. Ну што, пайшлі далей?
ТАЎСТУН. Пайшлі!
Зноў нейкі час моўчкі стаяць.
ДАЎГАВУХ ( сярдзіта). Слухай, мне гэта надакучыла! Трэба ісці!
ТАЎСТУН. Трэба!
ДАЎГАВУХ. Альбо наперад, альбо назад!
ТАЎСТУН. Лепш назад!
ДАЎГАВУХ. Ах ты, баязлівец! Ну, чаго спалохаўся? Ён жа са снегу!
ТАЎСТУН. Ды ведаю я гэта! Але ж вельмі ўжо на паляўнічага падобны! І мяцёлка гэтая… ну зусім, як стрэльба! Ведаеш што, ідзі лепш адзін!
ДАЎГАВУХ. А ты?
ТАЎСТУН. А я цябе тут пачакаю.

ДАЎГАВУХ. Ах, ты тут пачакаеш!
ТАЎСТУН. Я, гэта… павартую!
ДАЎГАВУХ. Ах, ты яшчэ і павартуеш! Добра, баязлівец! Чакай, вартуй, калі больш ні на што не здатны! Толькі морквачкі не атрымаеш! Ні малюпасенькага нават кавалачка! Сам з’ем! Адзін! ( Рашуча ідзе да снегавіка.)
ТАЎСТУН. У, скнара даўгавухая! ( Паварочваецца, ідзе ў лес.)

ДАЎГАВУХ. ( Азіраецца.) А ты – баязлівец! ( Зноў глядзіць на снегавіка.) І зусім нават не страшна! ( Робіць крок.) Што тут страшнага, не разумею!

( Робіць яшчэ крок.) Адпачыць трэба! ( садзіцца на пянёк.) А і сапраўды – ну выліты паляўнічы ў белым балахоне! Здаецца, вось зараз ён гэтую сваю мяцёлку нібыта стрэльбу ўскіне і… ( Ускоквае з пянька.) Ну вось, сам сябе напужаў! ( Уздыхае.) Усяго два крокі і засталося! Два крокі і марковачка мая! Мая марковачка! ( Робіць крок.) Тоўсценькая, салодзенькая, смачненькая!
( Нарэшце робіць апошні крок, працягвае руку, хапаецца за морквіну.)
Вой, што гэта! ( Адскоквае назад.)

СНЕГАВІК. Ап…
ДАЎГАВУХ. Вой!
СНЕГАВІК. Ап… ап…
ДАЎГАВУХ. Вой, вой!
СНЕГАВІК. Апчхі!
ДАЎГАВУХ. Вой, вой, вой! ( Уцякае.)

СНЕГАВІК. ( Павольна азіраецца па баках.) Дзе я? ( Глядзіць уверх, потым уніз, на сябе.) Хто я7 ( Зноў азіраецца па баках.) Навошта я тут стаю?
Вылятае Сарока, садзіцца на ялінку.
САРОКА. Што, што, што здарылася? Хто каму што? Дзе каго чым?
( Расчаравана.) Ніхто нікому нічога!

СНЕГАВІК. Дзе я?
САРОКА. А ў лесе, дзе ж яшчэ?
СНЕГАВІК. Хто я?
САРОКА. А снегавік, хто ж яшчэ?
СНЕГАВІК. Снегавік? А ты хто?
САРОКА. Сарока я, хто ж яшчэ! Дзівак нейкі, нічога не ведае!
СНЕГАВІК. Сарока? А адкуль ты тут узялася?
САРОКА. А прыляцела, адкуль жа яшчэ!

СНЕГАВІК. А я адкуль узяўся?
САРОКА. Зляпілі цябе! Са снегу! Дзеці нейкія тут у лесе гулялі… узялі ды і зляпілі цябе. Рабіць ім, пэўна, не было чаго!
СНЕГАВІК. А потым?
САРОКА. А потым дамоў пайшлі.
СНЕГАВІК. А я?
САРОКА. А ты тут застаўся.

СНЕГАВІК. Дык навошта ж тады яны мяне зляпілі?
САРОКА. Я ж кажу: рабіць ім не было чаго!
Нейкі час маўчаць.
СНЕГАВІК. А мне што зараз рабіць?
САРОКА. Ты ў мяне пытаешся?
СНЕГАВІК. А ў каго ж мне яшчэ запытацца? Ты ж такая разумная, так шмат ведаеш!
САРОКА ( задаволена). Разумнейшых за мяне і сапраўды цяжка знайсці! Адна бяда – сціплая я вельмі! А што ты ў мяне спытаў?

СНЕГАВІК. Я спытаў – што мне рабіць зараз?
САРОКА. Табе? А што табе рабіць? Стой дзе стаіш!
СНЕГАВІК. І ўсё?
САРОКА. А што яшчэ?
СНЕГАВІК.І доўга мне так стаяць?
САРОКА. Ну… пакуль у ваду не ператварышся.
СНЕГАВІК. ( Спалохана.) У ваду?
САРОКА. У ваду, у што ж яшчэ! Бо ты са снегу зроблены! І як толькі вясна прыдзе…

СНЕГАВІК. Хто прыдзе?
САРОКА. Ды што з табой, невукам, размаўляць! Вясна, кажу, прыдзе!
СНЕГАВІК. І хутка яна прыдзе?
САРОКА. Убачыш, а дакладней, адчуеш! Як толькі вада з цябе пацячэ – лічы, што яна ўжо тут! ( Заклапочана.) Ну ўсё, паляцела я! Справы мяне чакаюць, справы… Усіх трэба абляцець, за ўсімі трэба прыглядзець, усім трэба аб усіх усё паведаміць! Што ні кажы, а цяжкае ў мяне, у Сарокі, жыццё! ( Ляціць прэч.)
СНЕГАВІК. Куды ты?! А я? Мне што рабіць?

САРОКА.( Здалёк.) А што табе? Стой дзе стаіш і чакай вясну! Мне б твае клопаты! ( Знікае між дрэў.)
СНЕГАВІК. Чакай Вясну! ( Уздыхае.) Вясёленькая перспектыва, нічога не скажаш! Толькі, можна сказаць, на свет з’явіўся… жыць толькі пачынаю, можна сказаць… ( Зноў уздыхае.) Ведаць бы, што яна з сябе ўяўляе, Вясна гэта? І калі яна прыдзе сюды? ( Уздрыгвае, спалохана азіраецца.) А можа яна ўжо прыйшла? Можа падкрадваецца зараз да мяне ціхенечка? А можа… можа пажартавала Сарока? Можа яе і зусім няма, Вясны гэтай? Вой, здаецца, яна ўсё ж прыйшла! Трэба схавацца! Схавацца трэба! ( Нейкі час спалохана мітусіцца па палянцы, потым хаваецца за ялінку. У гэты ж час на паляне з’яўляецца Лісіца.)

ЛІСІЦА. ( Нюхае паветра.) Зноў абдурылі мяне даўгавухія! Адзін толькі пах пасля сябе і пакінулі! ( Зноў прынюхваецца.) Ну, нічога, нічога! Злаўлю я іх калі-небудзь, абавязкова злаўлю! А хто ж гэта там, за елкай? Гэй, ты хто?
СНЕГАВІК. Ва-ва-ва-ва… Во-во-во-во… Вы-вы-вы-вы…
ЛІСІЦА. Нічога не разумею! Выходзь адтуль! Выходзь, каму кажу!
СНЕГАВІК. ( Павольна выходзіць з-за елкі.) Вы-вы-выбачайце мяне, спадарыня Вясна! Я больш не бу-бу-бу…
ЛІСІЦА. Шчыра кажучы, я пакуль таксама нічога не бум-бум! Чакай, а як ён мяне толькі што назваў? Гэй, як ты мяне назваў толькі што?
СНЕГАВІК.( Увесь трасецца.) Больш не бу-бу-бу…
ЛІСІЦА. Гэта я ўжо чула! Мне цікава, як ты мяне толькі што назваў? Чаго ты маўчыш? Ты будзеш адказваць?
СНЕГАВІК. Бу-бу-бу…
ЛІСІЦА. Тады адказвай!

СНЕГАВІК. Толькі не ператварайце мяне ў ваду, спадарыня Вясна!
ЛІСІЦА. Ах, вось яно што! ( Убок.) Гэты дурань, здаецца, прыняў мяне за Вясну! Трэба неяк выкарыстаць гэта на сваю карысць! ( Да Снегавіка.) Адказвай, толькі праўду кажы! Тут зайцы былі?
СНЕГАВІК. Тут Сарока была, Ваша Вясновасць!
ЛІСІЦА. Ды што мне да той Сарокі! Зайцы тут былі, я ў цябе пытаюся?
СНЕГАВІК. Не бачыў, Ваша Вясновасць!
ЛІСІЦА. А вось зараз як ператвару цябе ў ваду, дык адразу ўбачыш!
СНЕГАВІК ( спалохана). Злітуйцеся, Ваша Вясновасць!
ЛІСІЦА. Ну, добра, на першы раз я цябе дарую! А калі дапаможаш мне зайцаў спаймаць – тады я… тады я, наогул, не стану цябе ў ваду ператвараць!

СНЕГАВІК ( узрадавана). Дзякуй Вам, Ваша Вясновасць! Я дапамагу, я абавязкова дапамагу! Толькі вось… а хто яны такія, зайцы?
ЛІСІЦА. Ты зайцаў не ведаеш?! Ды зайцы, гэта… гэта такія… смачненькія такія!
СНЕГАВІК. Смачненькія?
ЛІСІЦА. Я хацела сказаць, прыгожанькія! Вушы ў іх доўгія…
СНЕГАВІК. Як у Вас, Ваша Вясновасць?
ЛІСІЦА. Даўжэйшыя! А хвост, дык наадварот – малы, недарэчны… словам, брыдота нейкая, а не хвост! Ну што, зразумеў цяпер, як зайцы выглядаюць?
СНЕГАВІК. Крыху зразумеў.
ЛІСІЦА. Ну, а калі зразумеў, тады ты, як толькі іх убачыш, павінен…
( Лісіца штосьці шэпча Снегавіку на вуха.) Зразумеў?
СНЕГАВІК. Зразумеў, Ваша Вясновасць… дакладней, нічога не зразумеў!
ЛІСІЦА. А вось як ператвару цябе зараз у ваду!
СНЕГАВІК. Не трэба, я ўсё зразумеў! Я не зразумеў толькі, навошта Вы хочаце іх злавіць, Ваша Вясновасць?

ЛІСІЦА. Навошта, навошта! ( Задумваецца.) Гульня ў нас такая з імі! Я іх, быццам бы, лаўлю, а яны ад мяне, быццам бы, хаваюцца!
СНЕГАВІК. А потым, калі зловіце, што Вы з імі робіце?
ЛІСІЦА. Адпускаю, што ж яшчэ! А потым зноў лаўлю… і зноў адпускаю…
СНЕГАВІК. І ўсё?
ЛІСІЦА. Ну, пернічкамі пачастую перад тым, як адпусціць… цукерачкамі рознымі… А ты што думаў?
СНЕГАВІК. Я баяўся, што Вы іх у ваду ператвараеце, Ваша Вясновасць!
ЛІСІЦА. У ваду? ( Смяецца.) Вось за гэта можаш не хвалявацца, гэта ім не пагражае! І хопіць ужо пытанняў! Ці можа сам хочаш у ваду ператварыцца?!
СНЕГАВІК ( спалохана). Ніяк не, Ваша Вясновасць!
ЛІСІЦА. Глядзі ў мяне! ( Хаваецца між дрэў.)

Амаль адначасова зноў з’яўляюцца зайцы.

ТАЎСТУН ( узрадавана). Ды вунь ён, стаіць. Як і стаяў! Табе проста здалося!
ДАЎГАВУХ. Ты хочаш сказаць, што мне з перапуду здалося?
ТАЎСТУН. Я гэтага не казаў!
ДАЎГАВУХ. А ты ў нас смелы, так?
ТАЎСТУН. Я і гэтага не казаў!
СНЕГАВІК. У мяне да вас пытанне: вы – зайцы?
ТАЎСТУН. Зайцы, зайцы! Не перашкаджай! ( Тут да яго даходзіць.) Вой!
( Спалохана адскоквае назад.)
ДАЎГАВУХ. Ну вось, а ты не верыў!
ТАЎСТУН. Дык ён што, жывы? ( Снегавіку.) Ты жывы?
ДАЎГАВУХ. Ну вядома ж жывы, калі размаўляе! ( Уздыхае.) Выходзіць, морквачка наша цю-цю!
ТАЎСТУН. Не бядуй! Новы сябар лепш за нейкую там морквачку!
СНЕГАВІК. Дык вы і сапраўды зайцы?
ДАЎГАВУХ. Ды зайцы мы, зайцы! Я – Даўгавух, а гэтага таўстуна так і завуць – Таўстун!
ТАЎСТУН. Вельмі смешна!
СНЕГАВІК. А я – Снегавік!
ДАЎГАВУХ. Ну, гэта мы і без цябе ведаем! Мы нават бачылі, як дзеці цябе са снегу ляпілі.
СНЕГАВІК. Са снегу… ( Уздыхае.)

ТАЎСТУН. Слухай, пайшлі з намі!
ДАЎГАВУХ. Праўда, пайшлі! Ну, што ты будзеш тут адзін сумаваць!
СНЕГАВІК. А што мы будзем рабіць?
ТАЎСТУН. Бегаць, скакаць, у гульні розныя цікавыя гуляць! Ведаеш якую-небудзь гульню?
СНЕГАВІК. Не ведаю.
ДАЎГАВУХ. Нічога, мы цябе хутка навучым! Пайшлі!
СНЕГАВІК. Ды я б з задавальненнем, толькі… ( Азіраецца, шэптам.) Слухайце, а вы Вясны не баіцеся?
ДАЎГАВУХ. А чаго яе баяцца?
СНЕГАВІК. Якія вы смелыя!
ДАЎГАВУХ.( Таўстуну.) Чуеш, мы смелыя!
ТАЎСТУН. Знайшоў смелых! Ды мы каго толькі не баімся!
ДАЎГАВУХ. Ты за сябе кажы! Ты можа і баішся, а я…
ТАЎСТУН. А ты нікога не баішся, так?
ДАЎГАВУХ. А каго я баюся?
ТАЎСТУН. А Лісіцы?
ДАЎГАВУХ. Лісіцы?! ( Уздрыгвае, азіраецца.) Ха! Было б каго! Ды гэта яна мяне баіцца, падманшчыца рыжая!

З кустоў высоўваецца Лісіца, Снегавік яе бачыць, зайцы не бачаць.

ЛІСІЦА. ( да залы.) Я?! Яго?!
СНЕГАВІК. А Лісіца, гэта хто?
ТАЎСТУН.( Шэптам.) Лісіца – гэта…
ДАЎГАВУХ. ( Перабівае яго.) Ды што аб ёй казаць! Я ёй калі-небудзь хвост на вузел завяжу! Нават на тры вузлы!
ЛІСІЦА. ( да залы.) Ён?! Мне?! Ну, хутка ён па-іншаму загаворыць!
( Пачынае рабіць Снегавіку нейкія знакі.)
ТАЎСТУН. Ну што, ідзем з намі?
СНЕГАВІК. Пачакайце, я вам нешта сказаць хачу…
ДАЎГАВУХ. Ну, кажы!

Лісіца паказвае Снегавіку, як трэба хапаць зайцаў.

СНЕГАВІК. Вы бліжэй падыйдзіце.

Зайцы падыходзяць да Снегавіка, той раптам хапае іх. Лісіца бяжыць да Снегавіка.

ЗАЙЦЫ. ( Спрабуюць вызваліцца.) Ты што робіш?! Адпусці нас зараз жа!
СНЕГАВІК. Ды гэта ж гульня такая, што вы вырываецеся! Праўда ж, спадарыня Вясна?
ЛІСІЦА. Праўда, праўда! ( Выхоплівае зайцаў, цягне іх у лес.)
ЗАЙЦЫ. Дапамажыце! Ратуйце!
СНЕГАВІК ( разгублена). Куды ж вы іх, Ваша Вясновасць? А пернічкі?
ЛІСІЦА. ( Здалёк.) Будуць ім зараз пернічкі! Ух, якія пернічкі ім зараз будуць! ( Знікае між дрэў.)
СНЕГАВІК. Нічога не разумею!

Зноў вылятае Сарока.

САРОКА. Апошняя навіна! Самая апошняя навіна! Лісіца злавіла зайцаў! Толькі што Лісіца злавіла зайцаў!
СНЕГАВІК. Лісіца?! ( Хапаецца за галаву.) Дык гэта была Лісіца, а ніякая не Вясна! Што я нарабіў!
САРОКА. А, дык гэта ты дапамог ёй іх злавіць?! Ах, якая навіна! Якая выдатная навіна! ( Ляціць у лес, крычыць.) Самая апошняя навіна! Снегавік дапамог Лісіцы злавіць зайцаў! Ах, які нядобры ўчынак! Ганьба Снегавіку!
( Голас яе паступова заціхае.) Апошняя навіна! Самая апошняя навіна!
СНЕГАВІК.( У роспачы.) Што я нарабіў! ( Мітусіцца па паляне.) Што мне зараз рабіць?! Я ведаю, што мне рабіць! ( Размахваючы мяцёлкай, бяжыць за Лісіцай.) Я ведаю, што мне зараз рабіць!

КАНЕЦ 1-Й ДЗЕІ

ДЗЕЯ 2

Палянка, але ўжо іншая. На яе выбягае Лісіца з зайцамі, спыняецца.

ЛІСІЦА. Ну вось! Тут нам ніхто не перашкодзіць!
ТАЎСТУН. Пусціце, цётухна!
ЛІСІЦА. Ты глядзі, пляменнічак які знайшоўся! ( Даўгавуху.) А каму гэта ты хвост на вузел завязваць збіраўся, а?!
ТАЎСТУН. Ён пажартаваў, цётухна!
ДАЎГАВУХ. На тры вузлы!
ЛІСІЦА. Ты глядзі, ён і цяпер жартуе! Ну я вас зараз… што я з вамі зараз зраблю!
З’яўляецца Воўк.
ВОЎК. Ого-го!

ЛІСІЦА.( Убок.) Прынесла нялёгкая, гэтага “огогоку”! ( Спрабуе схаваць зайцаў за спіной.) Прывітанне, кумок! Прывітанне, даражэнькі! Занятая я вельмі, паразмаўляць з табой не магу! Ідзі, кумок, куды ішоў! Ідзі, ідзі, не аблізвайся! Зразумеў?
ВОЎК ( панура.) Ага-га!

На палянку выскоквае Снегавік.

СНЕГАВІК.( Размахвае мяцёлкай.) Ану, адпусці зайцаў, рыжая падманшчыца!
ЛІСІЦА. ( Хаваецца за Ваўка.) Воўк, я з табой сябрую!
СНЕГАВІК. Адпусці зайцаў, каму сказаў!
ЛІСІЦА. І не падумаю! Воўк, я цябе зайчацінкай пачастую!
ВОЎК ( узрадавана). Ого-го!
ЛІСІЦА. Толькі спачатку прагані адсюль гэтую гурбіну з вачыма!
ВОЎК. Ага-га! ( Хапае нейкі кіёк і нібыта мушкецёр становіцца ў баявую пазіцыю.) Эгэ-гэ!
СНЕГАВІК. Ну, трымайцеся! ( Кідаецца ў атаку, паміж ім і Ваўком адбываецца сапраўдны фехтавальны паядынак.)

ВОЎК.( З цяжкасцю абараняецца.) Ого! Ого-го!
ДАЎГАВУХ. Так яго, Снегавік, так!
ТАЎСТУН. Давай, Снегавік!
ЛІСІЦА. Цыц вы, абодвы! Воўк, трымайся! У думках я з табой!
ВОЎК. Ага-га! ( Сабраўшыся з сіламі ён пераходзіць у наступ.)
ЛІСІЦА. Ага, наша бярэ!
ВОЎК. Ага-га! Кій-я!
ЛІСІЦА. Так, так! Кійком яго, шэранькі, кійком!
ДАЎГАВУХ. Снегавік, не паддавайся!
ТАЎСТУН. Трымайся, Снегавік!
ЛІСІЦА. Маўчаць, даўгавухія!
ДАЎГАВУХ. Сама маўчы, даўгахвостая!

Прылятае Сарока.

САРОКА. Ах, якая навіна! Якая свежая навіна! ( Садзіцца на яліну.) Увага! Увага! Мы вядзём свой рэпартаж са стадыёну… ну, хай будзе, “Лясная паляна”! Тут зараз праходзіць паядынак па гэтым, як яго… фех… фех… фехтаванню, вось! Справа ад нас, у шэрай спартыўнай вопратцы, Воўк, вопытны спартсмэн… дарэчы, ён толькі што прапусціў дакладны і ёмкі ўдар мяцёлкай па вуху! Ах, які прыгожы ўдар!

ЛІСІЦА. Закрый дзюбу, балбатуха! Дабяруся я да цябе калі-небудзь!
САРОКА.( Не звяртаючы ўвагі на пагрозу.) Злева ад нас, паважаныя балельшчыкі, у белай спартыўнай форме, Снегавік, малады, але даволі перспектыўны спартсмен! Вось ён зноў атакуе… наносіць удар, яшчэ адзін удар! Ай-ай-ай! У яго зламалася мяцёлка! Які крыўдны момант! Спадзяюся, што Воўк, як сапраўдны, гэты… джэ… джэ… джэнтэльмен, не выкарыстае гэтую няўдачу саперніка на сваю карысць і дазволіць Снегавіку…

ЛІСІЦА. Як бы не так! Бі яго, шэранькі! Прама па галаве лупі!
ВОЎК. Кій-я! ( Узмахвае кійком.)
ЛІСІЦА. Правільна, шэранькі! Кіёчкам яго!
ТАЎСТУН ( з роспаччу). Прапалі мы!

У гэты час з-пад снегу, якраз між Ваўком і Снегавіком, высоўваецца галава Мядзведзя. Адразу ж Мядзведзь атрымлівае кійком па ілбе.

ВОЎК ( спалохана). Ого! ( Губляе кіёк, хаваецца за Лісіцу.)
МЯДЗВЕДЗЬ ( грозна). Хто мне спаць перашкаджае?!

Нямая сцэна. Снегавік спрабуе адрамантаваць мяцёлку, Воўк дрыжыць аж страху за спіной лісіцы, тая ж спрабуе ўтрымаць зайцаў.

ЗАЙЦЫ.( Разам.) Дзядзька Міхайла! Дзядзька Міхайла!
МЯДЗВЕДЗЬ. Што?! Ты зноў, рыжая, маіх сяброў крыўдзіш?!
ЛІСІЦА ( лісліва). Ну што ты, Міхайла Патапыч! Ну як ты мог нават падумаць такое пра мяне! Гэта ж мы гуляем проста…
МЯДЗВЕДЗЬ. Ану, адпусці іх, рыжая падманшчыца, а не тое, зараз увесь вылезу!
ЛІСІЦА. Не трэба! ( адпускае зайцаў.) Ідзіце, мае слаўненькія, ідзіце, мае смачненькія! Ідзіце, ідзіце, усё роўна я вас спаймаю калі-небудзь!
ВОЎК. Ага-га!
МЯДЗВЕДЗЬ. Ды я ж вас зараз…

ВОЎК. Ого-го! ( Уцякае, Лісіца за ім. )
ДАЎГАВУХ. Бяжыце, бяжыце, пакуль я вам хвасты на тры вузлы не завязаў!

Зайцы смяюцца. У гэты час Снегавік непрыкметна знікае ў гушчары.

ТАЎСТУН. Ура, мы выраватаныя! Ура!
САРОКА. Апошнія навіны! Самыя апошнія навіны! Зайцы вызвалены з палону! Снегавік выправіў сваю памылку! ( Азіраецца.) Дзе ж наш герой? Дзе ён?
ТАЎСТУН. Няма! Знік некуды!
ДАЎГАВУХ. Знік і няхай знікае!
ТАЎСТУН. Ён жа нас выратаваў!
ДАЎГАВУХ. Гэта потым! А спачатку што ён з намі зрабіў?!
ТАЎСТУН. Дык ён жа не ведаў нічога!
МЯДЗВЕДЗЬ. Нічога не разумею, аб чым вы спрачаецеся! Ды і разумець не хачу! ( Пазяхае.) Спаць я хачу, вы ўжо прабачце мяне, зайчаняты!

Галава Мядзведзя знікае пад снегам.

ТАЎСТУН. Салодкіх вам сноў, Міхайла Патапыч!
ДАЎГАВУХ. І дзякуй за дапамогу!
САРОКА. А мне?
ДАЎГАВУХ. А табе за што, балбатуха?
САРОКА. Я хацела сказаць: мне таксама некалі з вамі тут балясы тачыць! Спраў у мяне шмат, спраў! ( Ляціць прэч, крычыць.) Апошняя навіна! Самая апошняя навіна! Нечаканае знікненне Снегавіка! Таямнічае здарэнне! Вельмі таямнічае здарэнне! ( Голас яе заціхае ўдалечыні.)
ДАЎГАВУХ. Ну… давай пашукаем яго, Снегавіка гэтага!
ТАЎСТУН. Давай пагукаем спачатку. Гэй, Снегавік!

ДАЎГАВУХ. Снегавік, дзе ты?!

З кустоў выходзіць Снегавік.

СНЕГАВІК. Ды тут я, тут!
ТАЎСТУН ( узрадавана). Снегавік! Куды ж ты знік, дружа?
СНЕГАВІК. Ды я… проста мне сорамна стала перад вамі… Я ж перад вамі так вінаваты!
ДАЎГАВУХ. Ды ні ў чым ты не вінаваты!

ТАЎСТУН. Галоўнае – што ты потым для нас зрабіў! Ну, калі зразумеў, што да чаго!
СНЕГАВІК. Дык вы на мяне не сярдуеце?
ДАЎГАВУХ. Ані кропелькі!
СНЕГАВІК. І вы будзеце са мной сябраваць?
ТАЎСТУН. Абавязкова будзем!
СНЕГАВІК. І мы будзем гуляць у розныя гульні?
ДАЎГАВУХ. Ды сколькі пажадаеш!
СНЕГАВІК. Ура! ( Змаўкае.) Толькі вось… Вясна! Баюся я яе!
ТАЎСТУН. Далёка яшчэ да вясны! Зіма яшчэ ў самай сярэдзіне!
ДАЎГАВУХ. Айда з намі, Снегавік! ( Бяжыць у лес.)
ТАЎСТУН. Не адставай! ( Бяжыць следам.)
СНЕГАВІК. Ура! ( Бяжыць за імі.) Як добра мець сяброў!

КАНЕЦ 2-Й ДЗЕІ

ДЗЕЯ 3

Тая ж палянка, што і ў дзеі 1, толькі снегу
на ёй значна паменшыла. На палянку выходзіць Зіма,
насустрач ёй Снегавік.

ЗІМА. Ну што, знайшоў?
СНЕГАВІК ( вінавата). Не знайшоў, спадарыня Зіма!

ЗІМА. Ну і знайшла ж я сабе памагатага! Ні на што не варты! ( Ідзе прэч, спыняецца.) Шукай гэтую кветку, Снегавік! І добра шукай, калі не хочаш у ваду ператварыцца! ( Знікае між дрэў.)
СНЕГАВІК. Шукай кветку, Снегавік! ( Уздыхае.) Ну як яе знайсці ў такім велічэзным лесе?! І хоць бы ведаць, што яна з сябе ўяўляе! Не, відаць і сапраўды прыдзецца мне ў ваду… ( У гэты час зусім непадалёку ад яго распускаецца прыгожая бліскучая кветка блакітнага колеру.) Не можа быць! Гэта ж… гэта ж яна і ёсць! Я знайшоў яе, я яе нарэшце знайшоў! ( Зрывае кветку, узнімае яе над галавой.) Спадарыня Зіма! Спадарыня Зіма! Я знайшоў!

На палянцы з’яўляюцца зайцы.

ДАЎГАВУХ. Што ты робіш, Снегавік?!
СНЕГАВІК. Як, што? Я хачу аддаць Зіме гэты першы падснежнік!
ТАЎСТУН. Які жах!
ДАЎГАВУХ. ( Таўстуну.) Гэта з-за цябе мы спазніліся!
СНЕГАВІК. Нічога не разумею!
ТАЎСТУН. Не аддавай гэту кветку Зіме!
СНЕГАВІК. Чаму?
ДАЎГАВУХ. Ды таму, што тады Вясна ніколі не прыдзе да нас! І заўсёды будзе толькі зіма!
СНЕГАВІК. Дык гэта ж цудоўна – зіма! Зімой так весела! Ну скажыце – хіба кепска нам было зімой, хіба нецікава?!

ТАЎСТУН. Зімой так холадна!
ДАЎГАВУХ. Зімой так голадна!
ЗАЙЦЫ ( Разам.) Мы загінем, калі не прыдзе вясна!
СНЕГАВІК. Нічога не разумею! Вам жа так падабалася гуляць са мной!
ТАЎСТУН. Падабалася!
ДАЎГАВУХ. Але ж мы так чакалі Вясну!
На палянцы з’яўляюцца Воўк і Лісіца.
ЛІСІЦА. Мы таксама чакалі Вясну! Праўда ж, шэрынькі?
ВОЎК. Ага-га!

З’яўляецца Мядзведзь.

МЯДЗВЕДЗЬ. І я, гэта… таксама чакаў яе, вось…
СНЕГАВІК. Ну а табе чым кепска было там, у бярлозе? Спі сабе…
МЯДЗВЕДЗЬ. Ды не магу я болей спаць! Усе бакі ўжо адляжаў… і, гэта… есці ўжо хочацца, вось!
ДАЎГАВУХ. Што ж нам цяпер рабіць?
ДІСІЦА. Ды адабраць у яго гэтую кветку і справе канец! Эх, не паспелі!

На палянку зноў выходзіць Зіма.

ЗІМА. Ты глядзі! Я на яго сварылася, а ён і сапраўды знайшоў гэтую кветку! Ну ўсё, цяпер я адсюль нікуды не пайду! ( Усе звяры спалохана ўздрыгваюць.) Давай мне кветку, Снегавік! Ну, чаго чакаеш?! Давай сюды кветку!
ТАЎСТУН. Не рабі гэтага, Снегавік! Бо інакш мы ўсе загінем!
УСЕ ЗВЯРЫ. ( Разам.) Мы ўсе загінем, Снегавік! Не рабі гэтага!
ЗІМА. Ну, доўга мне яшчэ чакаць!
СНЕГАВІК. А гэта праўда? Тое, што яны кажуць!
ЗІМА. А хоць бы і так! Табе якая справа!

З’яўляецца Вясна.

ВЯСНА ( радасна). А вось і я!
ЗІМА. З’явілася?
ВЯСНА. З’явілася! Саступай месца, сястрыца!
ЗІМА. І не падумаю! На гэты раз я цябе перахітрыла! Твой першы падснежнік… ён у мяне!
ВЯСНА ( разгублена). У цябе? Як такое магло здарыцца?
ТАЎСТУН. Гэта мы вінаватыя! ( Усхліпвае.) Гэта мы павінны былі першымі знайсці гэтую кветку, а мы… мы спазніліся! ( Зноў усхліпвае.) Даруйце нам!
( Плача.)

ДАЎГАВУХ. Не раві! І без цябе моташна!
ЛІСІЦА. У, разявакі даўгавухія! Аніякай справы вам даверыць нельга!
ВОЎК. Ага!
ЛІСІЦА. З’есці іх трэба за гэта, вось і ўвесь сказ! Каб больш так не рабілі!
ВОЎК. Ага-га!
МЯДЗВЕДЗЬ. Я табе як “агагакну” зараз!
ВОЎК. Ого-го! ( Хаваецца за Лісіцу.)
ВЯСНА. Нікога не трэба есці! Я зараз папрашу сваю сястрыцу і яна сама аддасць мне кветку.
ЗІМА. Як бы не так! Снегавік, чаго ты чакаеш! Хутчэй давай мне кветку!

ВЯСНА. Дык яна яшчэ не ў цябе?
ЗІМА. Зараз у мяне будзе! Снегавік, доўга мне чакаць?! Што ты ўсё раздумваеш аб нечым!
СНЕГАВІК. Я… мне… мне іх усіх шкада…
ЗІМА. А сябе не шкада?
СНЕГАВІК. І сябе шкада, але ж… ( Уздыхае.) Я адзін, а іх так шмат! Дык няхай лепей я адзін прападу! ( Рашуча ідзе да Вясны.)
ЗІМА. Не рабі гэтага, дурань!
СНЕГАВІК. Я павінен гэта зрабіць! ( Працягвае Вясне падснежнік, тая яго бярэ, усе звяры радуюцца.)
ЗІМА. Што ж ты нарабіў, абармот! Ну і прападай зараз!
ВЯСНА. Дзякуй табе, Снегавік! Ад усіх нас, дзякуй!

МЯДЗВЕДЗЬ. Ну і ад мяне, гэта… таксама, вось!
ВЯСНА.( Зіме.) Не крыўдуй, сястрыца! Прыходзь у свой час! Я з задавальненнем саступлю месца Лету, Лета – Восені… Ну а пасля Восені…
ТАЎСТУН. Пасля Восені мы будзем зноў чакаць вас, спадарыня Зіма! Каб Новы год сустрэць…
ДАЎГАВУХ. Каб з горкі снежнай пакатацца….
МЯДЗВЕДЗЬ. Каб, гэта… адпачыць добра пасля лета, вось… Тады ўсе будуць вас чакаць!
ЛІСІЦА. Будзем чакаць, праўда ж, шэры?
ВОЎК. Ага-га!

ЗІМА. ( Усё яшчэ сярдзіта.) Чакаць яны мяне будуць! Ну, чакайце, чакайце… пагляжу я, чаго вы там дачакаецеся! ( Ідзе прэч, усё яшчэ бурчыць.) Чакаць яны мяне будуць! Суцешылі!
ТАЎСТУН ( разгублена). Спадарыня Зіма, а як жа… як жа Снегавік? Ён жа растане зараз!
СНЕГАВІК. Растану! ( Уздыхае.) Я ўжо пачынаю раставаць…
ТАЎСТУН. Як жа мне шкада цябе, Снегавічок! Так шкада… ну, так шкада!
ДАЎГАВУХ. І мне шкада!
ЛІСІЦА. Было б аб чым шкадаваць! Няхай тае – вады больш будзе! Так, шэранькі?
ВОЎК. Ага-га.
МЯДЗВЕДЗЬ ( грозна). Што? Зноў?!
ВОЎК. Ого-го! ( Бяжыць прэч, Лісіца за ім.)

ВЯСНА. Пачакай, сястрыца!
ЗІМА.( Спыняецца.) Ну, што табе яшчэ?
ВЯСНА. Ніколі і не аб чым я цябе не прасіла, а зараз прашу. Вельмі прашу – вазьмі з сабой Снегавіка!
ЗАЙЦЫ ( Разам.) Вазьміце яго з сабой, спадарыня Зіма! Ён вам дапамагаць будзе!
ЗІМА. Ён ужо мне дапамог дык дапамог!
МЯДЗВЕДЗЬ. Ён, гэта… не хацеў вас пакрыўдзіць! Ён проста нас усіх пашкадаваў, вось…
ВЯСНА. Сапраўды, сястрыца, хопіць табе на мяне крыўдаваць! Вазьмі Снегавіка!
ЗІМА. Ну, няхай так і будзе! Вазьму! ( Раптам смяецца.) Напэўна, мне і сапраўды адпачыць ад вас трэба! Стамілася я тут з вамі! ( Снегавіку.) Ідзем, памагаты!

Яны ідуць прэч, Снегавік паварочваецца, махае ўсім рукой.

СНЕГАВІК. Я вярнуся! Чакайце мяне наступнай зімой!
ЗАЙЦЫ.( Разам.) Будзем чакаць! Вяртайся хутчэй!
МЯДЗВЕДЗЬ. Не хутчэй, а, гэта… у свой час, вось!
ДАЎГАВУХ. Вось я і кажу: у свой час!
ТАЎСТУН. Мы чакаць будзем!

З’яўляецца Сарока, садзіцца на дрэўца.

САРОКА. Апошнія навіны! Самыя апошнія навіны!
ДАЎГАВУХ. Спазнілася ты, балбатуха!
САРОКА. Як гэта? Чаму гэта?
ТАЎСТУН. Ды таму, што самыя апошнія навіны толькі што тут адбыліся!
САРОКА. Як гэта, тут? Чаму гэта, тут? Як жа я іх ведаць не буду!
МЯДЗВЕДЗЬ. Не будзеш ведаць, дык… гэта… цішэй у лесе будзе, вось!
САРОКА. Ды я і так ужо здагадалася! Аб усім ужо здагадалася! Вясна ў лес прыйшла, вось што!
ВЯСНА. Сапраўды! Цяпер можаце лічыць, што ў лес прыйшла сапраўдная вясна!

К А Н Е Ц

Крыніца: сайт пісьменніка Генадзя АўласенкіТыя, хто гэта прачытаў, таксама цікавіліся:

• Трое парасятак (Уолт Дыснэй прэзентуе)
• Ігар Кузьмініч: Як 25 сакавіка стала днём Волі і Беларускай Вясны
• Пяць чароўных гораў, альбо як узнікла назва Гародні