На Купалле!

Змест:
01 Берагіня – На Купалле
02 Троіца – У нас сягодня Купалле
03 Наталля Матыліцкая – У нас сягоння Купала. То-то-то
04 Yar – Купаллё
05 Алеся і ансамбль Сябры – Купалінка
06 Ліцвіны – Да сядзела Купалля на плоці
07 Палац – Розгары (купальская)
08 Guda – Ішла Купалка сялом
09 Guda – Дзе ты, Купала, купалася
10 Трухановіч – Купальская
11 Plan & Pan Zhyzhma – Купалінка
12 Прымакі – Купалінка
13 Песняры – Купалінка
14 ВІА Харлі – Купаліначка
15 Іван Кірчук – Купала на Йвано
16 Guda – А на Купала, а на Йвана
17 Іван Кірчук – Як на Йвана дужа рана
18 Guda – Ды гарэла Купайло на горэ
19 Стары Ольса – Купальскi лёс
20 Galina Bэzu – Купала
21 United colors of RUDN – Купалінка
22 Палац – Ой, Купала
23 Bonus

Час гучання: 1:02
Складанка падрыхтавана праектам kazki.by да Купалля-2009.
Толькі для некамерцыйнага выкарыстання.

А што за Купалле такое?))

Жыццё нашых продкаў рэгламентавалася сонечным календаром. Такія значныя падзеі, як сонцаварот і раўнадзенства, заўжды адзначаліся вялікімі святамі. Якраз сонцаварот быў прымеркаваны да свята Купалля.

Падрыхтоўка да Купалля пачыналася ўжо з раніцы: прыбіралі хаты, моладзь збірала ўсялякія старыя рэчы для таго, каб ладзіць вялікае вогнішча. Людзі пазбаўляліся ад старога, дрэннага, непатрэбнага, спальвалі гэта ўсё і пачыналі новае жыццё.

Дзяўчаты збіралі карысныя лекавыя травы ў лугах.

Пад вечар пачыналася святкаванне. Спачатку вялікае шэсце да месца – гэта звычайна была гара альбо месца ля ракі ці возера на ўзвышшы, каб быць бліжэй да сонца.

Вогнішча складалася вельмі вялікае, на ягоную вяршыню ўсталёўвалася жардзіна, а ўжо на яе – кола ад падводы, якое сімвалізавала сваёй формай сонца.

Шэсце з песнямі рушыла да месца вогнішча, і людзі разводзілі агонь, ладзіліся купальскія карагоды. Увогуле, усё свята суправаджалася спевамі – купальскія песні вельмі разнастайныя і па сюжэтах, і па мелодыцы.

Пасля ўжо пачыналіся танцы, застолле, ладзілі рытуальны стол, на якім звычайна была раслінная ежа – улетку мяса ўжо не было, канчаліся запасы. Асноўнымі стравамі былі яешня, зеляніна, сыр, малочныя стравы.

Моладзь хадзіла шукаць папараць-кветку, якая зацвітае толькі ў самую кароткую ноч. Ладзіліся і купанні, і катанне на чоўнах. Незамужнія дзяўчаты плялі вянкі і варажылі на свой лёс.

Калі вогнішча ўжо прагарала, пачыналіся скокі праз яго. Скакалі па аднаму і па двое, нават на канях, кідалі ў вогнішча вянкі. Была прыкмета: калі хлопец у дзяўчыны з галавы сарваў вянок і кінуў яго ў агонь, то ён павінен з ёй ажаніцца.

Ноч на Івана Купалу прымеркавана да самай кароткай ночы, якая астранамічна кожны год адзначалася ў розныя дні. У 2009 годзе санцаварот адбываўся з 20 на 21 чэрвеня. Ае большасць адзначае гэтае свята з 6 на 7 ліпеня (праваслаўны Дзень святога Яна) ці 23-24 ліпеня (каталіцкі Дзень святога Яна). А нехта нават і тры разы адразу :)

Яшчэ па тэме:

• Фолк-складанка “Вясёлы вечар”
• Крыжаванка: Легенды і міфы Беларусі
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”
• Казка пра тое, як маленькая Секундачка увесь Час спыніла
• Казка пра тое, як Ягорку кiслiца паiла (+mp3)

Ноты да калыханкі Дзед Барадзед

З вамi побач буду ўсюды,
Трэба цуды – зробiм цуды,
Трэба казка – раз, два, тры,
Вось i казка вам, сябры!

Вечарамi казкi баю,
Я ў запасе шмат iх маю.
А як прыйдзе казка ў сне,
Зноў кажыце: дзякуй мне…

Я хаджу па белым свеце –
Ваш найлепшы сябар, дзецi,
I вядома нават мне,
Што вы бачыце ўва сне.

Слова А. Вольскага
Музыка Л. Захлеунага

Download audio file (Dzied-Baradzied_original.mp3)

А таксама арыгінальная апрацоўка гэтай песні ў выкананні Лепрыконсаў, паслухайце – цікава.
Download audio file (Dzed_Baradzed_Lepriconsy.mp3)
Яшчэ па тэме:

• Павуціньне – вершык пра інтэрнэт (+mp3)
• Загадкі-падманкі – слон, крот, салавей, лісіца
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”
• Туман ярам
• Водгукі

Гагаталі тыя
Гусі маладыя:
Адзін шэры,
Другі белы -
Гусі маладыя.

Бегалі па траўцы,
Мыліся ў канаўцы.
Адзін шэры,
Другі белы -
Мыліся ў канаўцы.

Вось крычыць бабуся:
“Ой, прапалі гусі!
Адзін шэры,
Другі белы -
Гусі мае, гусі!”

Вынырнулі гусі
Ад бабусі блізка.
Адзін шэры,
Другі белы -
Кланяліся нізка.

Укр. нар. песня
Перакл. В. Жуковіча

Слухаць мінус і спяваць:
Download audio file (gusi.mp3)
Яшчэ па тэме:

• Песенька пра коніка
• Тры кацяняткі (дыяфільм)
• А ён дзякуй не сказаў, толькі дулю паказаў…
• Чароўная казка пра нябесны слінг
• Беларуская калыханка па тэлефоне

Сімпатычны сабака з’явіўся на рыфе гадоў 5 таму. Раніцай ён прыбягаў невядома адкуль, праводзіў на пірсе ўвесь дзень, неадрыўна гледзячы ў ваду на дэльфінаў, а ўвечары, калі зусім цямнела, знікаў у невядомым кірунку.

Мінула некалькі тыдняў, а ён штодня гадзіна за гадзінай ўсё сачыў і сачыў за дэльфінамі. І раптоўна, адной выдатнай раніцай, быццам вырашыўшыся на адказны крок – рынуўся ў ваду і пачаў плаваць разам з марскімі прыгажунамі. Дэльфіны не спалохаліся, а, здаецца, узрадаваліся і пачалі гуляць з ім, нібы сябравалі ўжо шмат гадоў.

З гэтай хвіліны жыццё сабакі заквітнела новымі фарбамі. Ён радасна вітаў дэльфінаў зранку, потым скакаў у мора, даганяў хвацкіх плывуноў, якія прыкметна яму падыгрывалі, павольна праплываючы ўздоўж пірса.

Стаміўшыся ад гэтых “спаборніцтваў”, сабака выскокваў на пантон, што калыхаўся на вадзе, і зноў сачыў за сваімі нечаканымі сябрамі, імкнучыся старанна назіраць за ўсімі. А калі хто з іх адбіваўся ад зграі ды адплываў занадта далёка, ён гучна і злосна брахаў, і супакойваўся толькі тады, калі ўсе дэльфіны збіраліся ў пірса.

Увечары ён прабягаў уздоўж берага, аглядаючы свае абшары, і, пераканаўшыся, што ўсё ў парадку, знікаў да наступнай раніцы.

Адкуль узяўся гэты сабака? Заінтрыгаваныя працаўнікі рыфа аднойчы вырашылі прасачыць за ім, і выявілі, што кожны вечар сабака прабягае некалькі кіламетраў і вяртаецца дахаты, у Эйлат, да сваёй гаспадыні. А раніцай ізноў прыходзіць у сям’ю дэльфінаў. Ды што там казаць, ён і сам, здаецца, стаў прызнаным чальцом гэтай сям’і.

Можа быць, у ранейшым сваім жыцці ён быў дэльфінам?
Ці то было ўзаемнае каханне, якое раптам ўспыхнула? Тое, што з першага позірку і на ўсё жыццё…

Так ці не, але з тых часоў таксісты, што працуюць на маршруце Дэльфінавы рыф — Эйлат, сталі спыняцца, калі бачылі кудлатага прыгажуна, а той ахвотна скакаў на сядушку і спакойна ехаў дахаты.

І далі яму мянушку Джокер — як шчаслівай карце. Але неяк Джокер заскочыў у машыну незнаёмца і знік. Немагчыма перадаць словамі, як знерваваліся ўсе, хто працаваў на рыфе, але справа ўскладнілася яшчэ і тым, што дэльфіны не проста засмуткавалі, а літаральна запалі ў нуду. Яны раз-пораз падплывалі да пірса, выглядаючы свайго сябра, а некаторыя з іх пачалі адмаўляцца ад усіх ласункаў, што прыносілі ім на абед службоўцы марскога дэльфінарыя.

І тады адміністрацыя рыфа дала аб’яву ў газету з апісаннем зніклага сабакі і просьбай дапамагчы знайсці яго ды вярнуць як мага хутчэй.

Шмат каму здавалася, што яны бачылі гэтага сабаку, і на рыфе выдаткавалі многа часу і грошай на пошукі па ўсіх кутках краіны, адкуль прыходзілі водгукі. Але толькі праз некалькі тыдняў на вэб–сайт Дэльфінавага рыфу паступіў ліст. Аўтар яга сцвярджаў, што зніклы сабака жыве на адной з фермаў прыблізна ў 100 км ад Эйлатаў у чалавека, што падабраў яго на дарозе.

Так Джокер вярнуўся ў сям’ю дэльфінаў.

Да таго часу ён, здаецца, і забыўся ўжо на сваю ранейшую гаспадыню, адмысловым каханнем да якой і раней не палаў. Дзень яго вяртання на рыф быў адзначаны святочнай вячэрай, і Джокера практычна афіцыйна ўзялі на забеспячэнне.

Увечары стомлены, але перапоўнены пачуццём выкананага абавязку, дырэктар Дэльфінавага рыфу сабраўся ехаць дахаты, падышоў да сваёй машыны і ужо ніколькі не здівіўся, калі пабачыў на пярэдняй сядушцы Джокера, што мірна чакаў яго.

Зараз сабака спраўна жыве ў гаспадара дэльфінаў, што, без сумневу, не замінае яму зноў і зноў штораніцы ўзнікаць на пірсе і радасным брэхам узвяшчаць пра сваё з’яўленне…

Яшчэ па тэме:

• Казка пра тое, як Ягорку кiслiца паiла (+mp3)
• Водныя працэдуры. Казка пра слана і дырэктара заапарка
• Гуляем у хованкі – з 6 месяцаў!
• У гарбатага таты быў кубак гарбаты
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”

28 трэкаў.

1. Люлі-люлі-люлі, прыляцелі куры
2. Хадзіў коцік па капусьце
3. Сьпі, сыночак маленькі
4. А ты, коцінька, каток
5. Баю-баю, дзецетка
6. Сядзіць кошка на стаўпе
7. Люлі-люлі-люлюшок
8. Люлі-люлі, спаці, добры сон дзіцяці
9. Люлі-люлі-люлі, наляцелі куры
10. Люляй-люляй-люляшэнькі
11. А й сон з дромай
12. Ходзіць певень па капусьце
13. пайшоў коцік на таржок
14. Люлі-люлі-люлі
15. Люляй-люляй, мой сыночак
16. Пайшоў коцік у лясок
17. Люлі-люлі-люлі, прыляцелі куры
18. Люлі-люлі цэлы дом сьпіць
19. Люлі-люлі-люлі, усе дзеткі паснулі
20. Баю-баю, люлюшкі
21. Ходзіць кот па сенажаці
22. Люлі-люлі-люлі, усе дзеці паснулі
23. Пайшоў каток у лясок
24. А ты, коцік, не хадзі
25. Да люлі-люлі, каточак
26. Ходзіць каток па сяле
27. Баю-баю-баенькі
28. Гей, да люлі-люлі

Як пампавацьЯшчэ па тэме:

• Сядзіць коцік на кухні, а мышка далёка…
• Ой, люлі, люлі, люлі
• Калыханкі з ўсяго свету: Грэцкая
• Беларускія народныя казкі ў mp3
• Каток з пеўнікам ды ліска

Сорак год яны жылі,
А дзяцей не набылі.

I каб бавіць час
Як след,
Паляўнічым стаў той дзед.

Дзед сіло зрабіў
I раннем -
У тайгу на паляванне.

Зайчаня ў сіло злавіў,
Hiбы сына,
Прытуліў.

Абагрэў яго,
Вядома,
Да старой прынёс дадому:

- Хай у хаце пажыве, -
Упрыгожыць горкі век!..

- Хай жыве, -
Старая кажа. –
Мо сагрэе старасць нашу,
Наша горкае жыццё?..
Будзе Зай нам,
Як дзіцё!..

Зай на ўслончыку сядзеў,
Зай на вуліцу глядзеў.

Пагуляць Зай папрасіўся.
Дзед падумаў,
Пагадзіўся.

Даў абутак свой стары:
- Не загульвайся
Ў бары!..

Час мінуў.
І кліча дзед:
- Зай, Спяшайся на абед!

Ну, а шэры
У цёмны бор
Паімчаўся
Як вixop.

За жывое дзед крануты:
- Зай,
Вярні мне мой абутак!

Мне цяпер без тарбасоў
Не прывезці з лесу дроў!

Дый абутак мой стаптаны,
Ён не да твайго каптана…

Дзедаў бас даносіць вецер:
- Будуць касалапіць дзеці!

Дзед са зла бяду наклікаў,
След ва ўcix зайцоў вялікі.

Быццам бы ўсе яны
Зая дочкі i сыны.

Круцяць петлі так старанна
У абутку растаптаным!

Аўтар: Валянцін ЛукшаЯшчэ па тэме:

• Беларускія народныя казкі, ч.1 – Казкі пра жывёл (mp3)
• Ой, ня ешце мяне, сьвіні, бо я ваша гаспадыня!
• Лісіца і дрозд
• Фотавыстава “Нашыя дзеці”
• Дзед Барадзед – калыханка (два варыянта, mp3+ноты)

Кніга з серыі “Казка за казкай”.
Беларуская народная казка “Не сілай, а розумам”.
Выдавецтва “Мастацкая літаратура”, Мінск, 2004.
Мастак В.В.Дударанка

Спампаваць (djvu, 625 kb)
Пра фармат djvu

Таксама купляйце ў крамах горада!Яшчэ па тэме:

• Пшанічны каласок (кніга)
• Баран — бок абадран (кніга)
• Лёгкі хлеб (кніга)
• Выйшла складанка вершаў, загадак і лічылак Артура Вольскага
• Налепкі на аўто “З намі дзеці”

І Шматножка прыбягала,
Слімаку казала:
– Мала!

Восем ног для адн0га –
Усё адно, што ніч0га!

Як ён ходзіць? Відавоку,
Не зрабіла б я ні кроку!

Патанчыў трохі кракавяк,
Васьміног адказваў так:

– Восем ног
Для Васьмінога
І не мала,
І не многа!

Кіра Сапгір
Пераклад kazki.by
Яшчэ па тэме:

• Нашы банеры
• …А нядоўга я вісеў – вецер дунуў, я зляцеў!
• Агнія Барто па-беларуску: Цацкі
• Выйшаў месяц із тумана
• Мішка-памочніца (і Агнія Барто:)

Бык і ваўкі
Download audio file (byk_i_vauki.mp3)

Свіны кажушок
Download audio file (sviny_kazhushok.mp3)

Падчарка і Чорт
Download audio file (padcharytsa_i_chort.mp3)

Спампаваць казачкі (torrent file, 18 Мб; 256 kbps)

Як спампаваць складанку

Яшчэ па тэме:

• Калыханкі ад UNICEF (складанка, mp3)
• Налепкі на аўто “З намі дзеці”
• Беларускія народныя казкі ў mp3
• Фолк-складанка “Вясёлы вечар”
• Праўдзівая гісторыя Чырвонага капялюшыка (відэа)

А за імі – качаняты:
“Не жадаем болей кракаць!
Хочам мы, як жабяняты,
Квакаць!”

Свіначкі замяўкалі:
Мяў,мяў!

Котачкі зарохкалі:
Рох, рох, рох!

Качачкі заквакалі:
Ква, ква, ква!

Курачкі закракалі:
Кра, кра, кра!

Верабейка прыскакаў -
Як карова замычаў:
Му-у-у!

А прыбег мядзведзь
І роўма равець:
Ку-ка-рэ-ку!

А зязюля на суку:
“Не хачу крычаць ку-ку,
Як сабака, пабрашу:
Гаў, гаў, гаў!”

Толькі заінька
быў паінька:
Ён не мяўкаў
І не рохкаў –
Пад капустаю ляжаў,
Па-заечы лапатаў,
Зверанятак неразумных
Ушчуваў:

“Хто закліканы цырыкаць –
То не муркайце!
А закліканы хто муркаць –
Не цырыкайце!
Не бывваць вароне кароваю,
Не лятаць жарабятам пад хмараю!”

Смяхунчыкі-звераняты –
Парсючкі, медзведзяняты –
Больш сваволяць, што ёсць духу –
Зайку не жадаюць слухаць.

Рыбы ў полі ўсё гуляюць,
Жабы ў неба ўзлятаюць,
Мышы котачку злавілі,
У мышалоўку пасадзілі.

Ліскі ў запале
Узялі запалкі
І да мора паспяшылі,
Мора – р-раз – і падпалілі.

Мора полымем гарыць,
Выбягае з мора кіт:
“Гэй, пажарныя, бяжыце!
Нам хутчэй дапамажыце!”

Доўга, доўга кракадзіл
Мора сіняе тушыў
Пірагамі і блінцамі,
Сушанымі нат грыбамі.

Кураняткі, квокчучы,
Палівалі з бочачкі.

Прыплывалі два яршы,
І пайшлі ў ход каўшы.

Прыбягалі жабяняты,
З цэбара лілі багата.

Тушаць, тушаць – не патушаць,
Заліваюць – не зальюць.

Матылёк тут прылятаў
І крыламі памахаў,
Стала мора патухаць –
І патухла.

Узрадаваліся звяры!
Смех пачуўся, заспявалі,
Вушкамі захлопалі,
Ножкамі затопалі.

Гусі сталі гагатаць,
Па-гусінаму крычаць:
Га-га-га!

Кошачкі замуркалі:
Мур-мур-мур!

Птушкі зацырыкалі:
Цык-цырык!

Коні заіржалі:
І-і-і!

Мухі загудзелі:
Ж-ж-ж!

Жабяняты квакаюць:
Ква-ква-ква!

Качаняты кракаюць:
Кра-кра-кра!

Парасяты рохкаюць:
Рох-рох-рох!

Мурачку люляюць,
Міленькай спяваюць:
Люлечкі-люлі!
Люлечкі-люлі!

Пераклаў Валянцін ЛукшаЯшчэ па тэме:

• Беларускія калыханкі – Вольга Паўлоўская
• Калыханкі з ўсяго свету: Грэцкая
• Ой, люлі, люлі, люлі
• Курка-рабушка, дзеўка малада (+mp3)
• Я буду капітанам – спявае Грышка Гільмулін (+mp3)