Блізка рэчкі Самацечкі камары таўкуцца,
І «таўкачыкі» сьпяваюць, і у скокі тнуцца;
«Гэй, гоп, таўкачыкі,
Гэй, гоп, асінавы,
Ды работы Максімавы…»
А Максім ляжыць на траўцы, сонна пазірае,
Камарок за камарочкам да яго шыбае,
І пясьняр з усіх найлепшы ўжо зьвініць ля вуха,
Як камарыка няўмысьне загубіла муха.

І

Захісталася сасонка баравая,
Затужыла дзяўчынанька маладая,
Жартаўлівая пяюшка-сакатушка,
А на імя — дык мушка-зелянушка:
— «Ой, чаму-ж ды ня судзілася мне долі,
Што мяне і ня сваталі ніколі.
А пасагу прабагатага я маю:
Куст шыпшыны ад краю і да краю,
Шчэлка ў яблыні — ад ветру каб хавацца,
Ліст альховы — на ночку накрывацца,
Ды да краю поўны мёдам кацялішча
З жалудовай вялізнай шалупішчы,
Калі гэты мёд у місачку кладзецца,
Ажно сьліна ў роце набярэцца».
Як пачуў тыя жаласьці камарык,
Паскрабаў і насочак ён і тварык:
— «А чаму-ж бы мне ды зь ёй не пажаніцца?
Пэўна, пойдзе, каб болей ня журыцца.
Хоць насаценькі я, шэры, хударлявы,
Дык у скоках за тое-ж я рухавы…»
І хапіўся камарочак прыбірацца,
Каб ля мушкі-пяюшкі увіхацца.

ІІ

Прыляцела мушка да хаты, —
Аж у яе камарык насаты.
Сватоўе-хрушчы усьсядаюць,
З бацькам-маткай штось размаўляюць:
«Мы — стралцы, шукаем куніцу,
Ня куніцу, але дзявіцу».
Гаманілі болей гадзіны
Ды гавораць так да дзяўчыны:
— «Ці да смаку наш госьць багаты?»
— «Папытайце ў мамы і таты».
Тут гарэлкай усё змацавалі,
А пасьля і заручын даждалі.
Браў камар ад мушкі-дзяўчыны
Дарагі ручнік з павучыны,
Што яна на траўцы сьцяліла
І на ясным сонцы бяліла.
У нядзелю будзе вясельле,
Захадзіў камар, як з пахмельля, —
І пяе і скача паціху,
Ды як сыпне ураз «шырсьцяніху»:
— «Шырсьцяніха, шырсьцяніха мая,
Пакахала камара-гультая,
А камар не зважае на яе,
Толькі лётае ды песьні пяе».

ІІІ

Загудзела, расшумелася дуброва:
Аб вясельлі у дуброве прайшло слова,
Як вянок на муху свацейкі надзелі,
Ўсе навокала аж вочы праглядзелі.
А калі бацьком журылася дзяўчына,
Аж заплакала жаноцкая радзіма:
— «Ускланяюся татачку і матачцы,
Калі ўжо апрыкрала ім у хатачцы.
І чаму-ж вы мяне гадавалі,
Ды ў чужую сямейку аддалі?»
У каравайніцы сьлімачак запрасілі,
І яны дзяжу напродзіў замясілі.
Авадзень быў камаровым старшым дружкам,
Рассыпаўся дробным макам перад мушкай.
Матылькі — баяры, пчолачкі — баяркі,
Спрытны, шпаркі, асабліва як да чаркі.
А найстаршая баярачка — чмяліха
Так сьпявала, аж баяр пабрала ліха:
— «Ой, багаты баяры, багаты,
Ды забыліся ўзяць грашаняты.
Хоць няшмат грашанят яны маюць,
Дык затое свой гонар трымаюць:
Хто капейку дае — грыўняй ліча яе,
А хто грыўню паклаў — што рубля дараваў».
А як сыпнулі-урэзалі музыкі,
Дык узьняўся разам гоман там вялікі.
Чмель пузаты на басолі гучна грае,
А на йскрыпцы ёмка пчолка падцінае.
І знайшлося мушанётка дробна-мала,
Што званіла ткі някепска у цымбалы.
Лоўка конікі у скоках выціналі,
У гару стрыбалі, звонка падпявалі:
— Камары скакаць
Выракаюцца:
Ногі доўгія —
Паламаюцца. —
Гэтак скачуць — хто патроху, хто памногу.
Нейкі конік адтаптаў чмялісе ногу.
Госьці спорна п’юць-ядуць ды размаўляюць,
А музыкі граюць, дыхту заўдаваюць.
Умела муха на вясельле запрашаці,
Дык над тое лепш умела частаваці.
Усяго стаяла досыць для гасьціны:
Навет мёд быў і чмяліны і пчаліны
Хрушч вялізны так гарэлкі насмактаўся,
Што зваліўся ды ў куточку адсыпаўся.
Восы ў шатах чорных з жоўтымі стрычкамі,
Проста елі мушку злоснымі вачамі.
А яна ля мужа сьціпленька сядзела
І зялёненькай спаднічкай зігацела.
Мурашоўна нізка зьвесіла галоўку,
Бо занадта зацягнулася ў шнуроўку.
Ды як скрыкнула, як ахнула раптоўна:
У кроплі дожджыка танула мурашоўна.
Усё сьцямнела, кроплі шпарка заскакалі,
У дупло, дзе жыла мушка, пападалі.
Пахаваліся ўсе госьці у куточкі:
Так спынілася вясельле сярод ночкі,
А назаўтра усе, як толькі ўсталі зраньня,
Дык пайшлі да камара на баляваньне.
І былі яшчэ нарэшце перазовы,
Каб ня стала аб радзіме кепскай мовы.

ІV

Абляцелі красачкі
Не ў пару,
Невясёла шэраму
Камару.
Як пачаў ён параю
З мушкай жыць,
Давялося беднаму
Патужыць.
Ня умее мушачка
Працаваць,
Толькі ўмее з хлопцамі
Жартаваць;
Ані выткаць кросенкі,
Ані шыць,
Ані стравы хораша
Наварыць.
Паштурхаў камарычак
Галаву:
Як я з гэткай жонкаю
Пражыву?
Дзе я вочы, брацікі,
Меў свае,
Як сабе за жонкаю
Браў яе?
Паляцеў ён плакацца
У лясок.
Сеў на дуб зялёненькі,
Пад лісток.
Пахінуў галовачку,
Уздыхнуў
Песьню сумна, жудасна
Зацягнуў.
— Выйду ў поле ды разважу тое гора,
Гэй, гаротнае, маркотнае!
Ты шырока, маё полейка,
Ад кусточка да кусточка разьлягаешся,
Ты глыбока, сэрца, краешся.
Дзе цяпер я сьмерць сваю спаткаю:
Ці у моры, ці у рэчцы, ці ў ставочку,
Што капытам пры дарозе быў прабіты
І да краю буйным дожджыкам наліты?»

V

— Ды і што-ж там за шум учыніўся?
— А камарык там з дубу зваліўся.
Грымнуў ён на зямлю з высакосьці
І пабіў — паламаў сабе косьці.
Цесьлі дошкі з дубоў пілавалі,
Габлявалі, труну змайстравалі.
Ўсю чырвонай кітайкай аббілі,
Стужкай чорнай з краёў адтачылі.
Гэй, кладуць камара ў дамавіну,
Заклікаюць сяброў і радзіму.
Камары над труной затрубілі,
Сьветлячкі лепш за зорак сьвяцілі.
— «Вы паціху, музыкі, зайграйце,
Майго сэрца у край не ўражайце!» —
Горка мушка-ўдава галасіла,
Борздай сьмерці у Бога прасіла:
— «Мой мужочак, мой камарочак,
Ты падай мне з труны галасочак.
Ах, ніхто над табой не заплача,
Толькі хмарачка дробнымі дажджамі,
Толькі мушачка горкімі сьлязамі». —
Палажылі дамоўку на мары,
Панясьлі праз лугі ды папары.
Ля дарогі магілу капалі
І у ёй камара пахавалі,
У сырую зямельку злажылі,
Зьверху насып вялікі зрабілі.
Людзі добрыя шляхамі мінаюць,
Шапкі нізка здымаюць, пытаюць:
— «Ня іначай, вяльможны вандроўнік, —
Генэрал, ці маёр, ці палкоўнік?» —
— «Не, ляжыць тут камар — камарочак,
У каторага з локаць насочак».

Максім БагдановічЯшчэ па тэме:

• Камарова смерць
• Фолк-складанка “Вясёлы вечар”
• Камар у шлеме (комікс)
• Казкі-загадкі: Брат і сястра
• Чырвоныя загадкі

На Купалле!

Змест:
01 Берагіня – На Купалле
02 Троіца – У нас сягодня Купалле
03 Наталля Матыліцкая – У нас сягоння Купала. То-то-то
04 Yar – Купаллё
05 Алеся і ансамбль Сябры – Купалінка
06 Ліцвіны – Да сядзела Купалля на плоці
07 Палац – Розгары (купальская)
08 Guda – Ішла Купалка сялом
09 Guda – Дзе ты, Купала, купалася
10 Трухановіч – Купальская
11 Plan & Pan Zhyzhma – Купалінка
12 Прымакі – Купалінка
13 Песняры – Купалінка
14 ВІА Харлі – Купаліначка
15 Іван Кірчук – Купала на Йвано
16 Guda – А на Купала, а на Йвана
17 Іван Кірчук – Як на Йвана дужа рана
18 Guda – Ды гарэла Купайло на горэ
19 Стары Ольса – Купальскi лёс
20 Galina Bэzu – Купала
21 United colors of RUDN – Купалінка
22 Палац – Ой, Купала
23 Bonus

Час гучання: 1:02
Складанка падрыхтавана праектам kazki.by да Купалля-2009.
Толькі для некамерцыйнага выкарыстання.

А што за Купалле такое?))

Жыццё нашых продкаў рэгламентавалася сонечным календаром. Такія значныя падзеі, як сонцаварот і раўнадзенства, заўжды адзначаліся вялікімі святамі. Якраз сонцаварот быў прымеркаваны да свята Купалля.

Падрыхтоўка да Купалля пачыналася ўжо з раніцы: прыбіралі хаты, моладзь збірала ўсялякія старыя рэчы для таго, каб ладзіць вялікае вогнішча. Людзі пазбаўляліся ад старога, дрэннага, непатрэбнага, спальвалі гэта ўсё і пачыналі новае жыццё.

Дзяўчаты збіралі карысныя лекавыя травы ў лугах.

Пад вечар пачыналася святкаванне. Спачатку вялікае шэсце да месца – гэта звычайна была гара альбо месца ля ракі ці возера на ўзвышшы, каб быць бліжэй да сонца.

Вогнішча складалася вельмі вялікае, на ягоную вяршыню ўсталёўвалася жардзіна, а ўжо на яе – кола ад падводы, якое сімвалізавала сваёй формай сонца.

Шэсце з песнямі рушыла да месца вогнішча, і людзі разводзілі агонь, ладзіліся купальскія карагоды. Увогуле, усё свята суправаджалася спевамі – купальскія песні вельмі разнастайныя і па сюжэтах, і па мелодыцы.

Пасля ўжо пачыналіся танцы, застолле, ладзілі рытуальны стол, на якім звычайна была раслінная ежа – улетку мяса ўжо не было, канчаліся запасы. Асноўнымі стравамі былі яешня, зеляніна, сыр, малочныя стравы.

Моладзь хадзіла шукаць папараць-кветку, якая зацвітае толькі ў самую кароткую ноч. Ладзіліся і купанні, і катанне на чоўнах. Незамужнія дзяўчаты плялі вянкі і варажылі на свой лёс.

Калі вогнішча ўжо прагарала, пачыналіся скокі праз яго. Скакалі па аднаму і па двое, нават на канях, кідалі ў вогнішча вянкі. Была прыкмета: калі хлопец у дзяўчыны з галавы сарваў вянок і кінуў яго ў агонь, то ён павінен з ёй ажаніцца.

Ноч на Івана Купалу прымеркавана да самай кароткай ночы, якая астранамічна кожны год адзначалася ў розныя дні. У 2009 годзе санцаварот адбываўся з 20 на 21 чэрвеня. Ае большасць адзначае гэтае свята з 6 на 7 ліпеня (праваслаўны Дзень святога Яна) ці 23-24 ліпеня (каталіцкі Дзень святога Яна). А нехта нават і тры разы адразу :)

Яшчэ па тэме:

• Фолк-складанка “Вясёлы вечар”
• Крыжаванка: Легенды і міфы Беларусі
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”
• Казка пра тое, як маленькая Секундачка увесь Час спыніла
• Казка пра тое, як Ягорку кiслiца паiла (+mp3)

Ходзіць па нашым краі пагалоска пра пана Заблоцкага, што жыў надта даўна, яшчэ за князем Дрыгайлам. Жылося тады людзям не абы-як, адно мыла не ставала – і вось пан Заблоцкі паквапіўся на лёгкі прынажытак.

Адправіўся ён за мора, наладаваў мылам повен карабель ды плыве назад паціху. Ажно нахапіўся вецер, кінуў карабаль на падводныя камяні, і той карабель даў цечу. Увесь тавар, лічы, змыла, а пан Заблоцкі застаўся ні з чым.

З тае пары пачалі казаць: «Зарабіў, як пан Заблоцкі на мыле».

Але гэта даўнейшая гісторыя, хто пра яе не чуў!Ды мала хто ведае пра іншыя прыгоды пана Заблоцкага ды ягонага дружбака пана Кубліцкага. Ото ж былі паны! Колькі яны пазараблялі гузоў на свае галовы – усё праз фанабэрыю, прагавітасць, недарэчныя дзівацтвы! І шкода часам іх, ды смех разбірае: ну ж і шалапуты!

Яшчэ па тэме:

• Праўдзівая гісторыя Чырвонага капялюшыка (відэа)
• Васьміножы кракавяк (Альберту Эйнштэйну прысвячаецца)
• Тры танкісты выйшлі з танку – Калыханка да Дня Перамогі
• Вол, баран, гусак і пеўнік
• Страчанае слова

Кніга пра моладзь і для моладзі – гісторыі з жыцця сучасных гімназістаў, праблемы з настаўнікамі і бацькамі, першыя каханні і расчараванні. Асновай для яе сталі тэксты і малюнкі маладых аўтарак Олі Каліны і Наталькі Кандрацюк-Свярубскай, якія былі выдадзеныя ў тыднёвіку беларусаў Польшчы “Ніва”.

Месца выхаду: Беласток
Дата выхаду: 2007
Рэдактар: Кандрацюк-Свярубская Ганна
Мастацкі рэдактар: Каліна Оля
Памеры: 125 с. з іл., 21см

Яшчэ па тэме:

• Дзяўчынка і хмарка – Міра Лукша
• Выйшла складанка вершаў, загадак і лічылак Артура Вольскага
• Чытанка для дзіцячага садка
• Не сілай, а розумам (кніга)
• Як пісаць на сайт

З упэўненасцю можна сказаць толькі тое, што радзіма кукурузы дзесьці на амерыканскім кантыненце (Мексіка, Балівія, Перу), дзе яе здаўна, задоўга да прыходу туды еўрапейцаў, вырошчвалі розныя індзейскія плямёны.

У сярэдзіне мінулага стагоддзя пры археалагічных раскопках на поўдні ЗША былі знойдзены кукурузныя пачаткі, узрост якіх перавышаў тры з паловай тысячы гадоў!

Але вучоныя ўпэўнены, што гэтая культура яшчэ больш старажытная і ёй ніяк не менш 5, а, можа, і ўсіх 10 тысяч гадоў.

Кукуруза, як ніякая іншая культурная расліна, поўнасцю залежыць ад чалавека. Зярняты жыта ці пшаніцы могуць асыпацца і прарасці, яны паступова пачнуць дзічэць, драбнець, але тым не менш выжывуць.

Зерне ж кукурузы самастойна высыпацца не можа: зярняты трывала сядзяць у ячэйках пачатка ды яшчэ і закрытыя зверху шматслойнай ліставой абгорткай. І ў пшаніцы, і ў жыта знойдзены дзікарослыя продкі.

А ў кукурузы ніякіх продкаў да гэтага часу так і не знайшлі, што не дзіўна, бо “жыць” у дзікай прыродзе кукуруза проста не ў стане. Ствараецца ўраджанне, што далёкія продкі сучасных індзейцаў атрымалі калісьці гэтую культуру ў “гатовым”, так сказаць, выглядзе.

Ад каго ж, у такім разе, яны маглі яе атрымаць?

Згодна з легендамі і міфамі індзейцаў — вядома ж, ад саміх багоў. Але міфы міфамі, а ці ж няма ў іх нейкага рацыянальнага зерня? Ці не маглі быць гэтымі міфічнымі багамі… іншапланецяне? Ці жыхары легендарнай Атлантыды, калі яна і са-праўды некалі існавала?

Але вернемся да кукурузы.
Калі і як пазнаёміліся з ёй еўрапейцы?

Першае знаёмства еўрапейцаў з кукурузай адбылося ўжо пры адкрыцці Амерыкі Калумбам. Убачыўшы жоўтыя бліскучыя пачаткі, маракі Калумба прынялі іх спачатку за залатыя. Яны ж першымі і даставілі кукурузныя пачаткі ў Іспанію.

Нягледзячы на тое, што да золата кукурузныя пачаткі не мелі ніякіх адносін, яны аказаліся адным з самых каштоўных набыткаў еўрапейцаў у Амерыцы. Кукурузу пачалі вырошчваць па ўсёй Паўднёвай Еўропе, завезлі ў Індыю, Кітай, на востраў Ява. Праз Крым кукуруза трапіла ў Расею, і паступова стала адной з важнейшых сельскагаспадарчых культур на Кубані, Украіне, паўднёвай Расіі.

Кукуруза шмат чым адрозніваецца ад іншых збожжавых культур, і адно з гэтых адрозненняў — наяўнасць у кукурузных зярнятах вялікай колькасці тлушчу. З-за гэтага зерне кукурузы вельмі цяжка захоўваць, яшчэ цяжэй рабіць гэта з кукурузнай мукой. Тлушч на паветры хутка прагаркае, робячы горкай і саму муку.

Каб ліквідаваць гэты недахоп, кукурузны тлушч, а дакладней, алей пачалі выціскаць. Вынік атрымаўся нечаканы.

Нечаканы не ў тым сэнсе, што гэта не дапамагло. Дапамагло і яшчэ як — мука перастала прагаркаць. Нечаканай аказалася і якасць атрыманага кукурузнага алею — на смак ён не горшы за аліўкавы.

У нас, на Беларусі, таксама высяваюць кукурузу, але ў асноўным на сілас. Клімат не зусім прыдатны для гэтай цеплалюбівай культуры. Праўда, у апошні час вучоныя вывелі такія раннія сарты, якія могуць даваць насенне і ва ўмовах паўднёвай Беларусі.

Аўласенка Генадзь, часопіс “Рюкзачок”Яшчэ па тэме:

• Як у людзей з’явіўся цукар
• Экалагічная маляванка
• Тры танкісты выйшлі з танку – Калыханка да Дня Перамогі
• Спі, мая кветачка (калыханка +mp3 +video)
• 4 дзіцячыя выставы ў Менску

Прычым не толькі дзеці, але і дарослыя. Мы будзем размаўляць пра… цукар. Дакладней, аб тых раслінах, з якіх людзі і атрымліваюць гэты самы цукар.

Першая і галоўная з такіх раслін – цукровы трыснёг. Гэты злак – далёкі родзіч нашым пшаніцы і жыту. Але вырошчваць цукровы трыснёг людзі пачалі не дзеля зярнят (яны ў яго неядомыя), а дзеля салодкага соку, якім літаральна напоўнена сцябло кожнай расліны.

Магчыма, спачатку людзі проста ўжывалі ў ежу кавалкі сцябла, потым пачалі кідаць гэтыя кавалкі ў ваду, каб зрабіць яе салодкай. І толькі значна пазней навучыліся атрымліваць з трыснягу крышталікі цукру.

Адбылося гэта ўпершыню ў Старажытнай Індыі.

Але дзікарослыя продкі цукровага трыснягу, гэтак жа, як і продкі кукурузы, да гэтага часу так і не знойдзены. Так што не выключана, што старажытныя жыхары Індыі атрымалі цукровы трыснёг ад кагосьці ў падарунак у “гатовым выглядзе” (як і індзейцы Амерыкі – кукурузу). Магчыма, ад тых жа самых жыхароў Атлантыды…

Цукровы трыснёг – трапічная расліна, і нават, калі еўрапейцы з ім пазнаёміліся, вырошчваць яго ў Еўропе не было ніякай магчымасці.

І толькі калі Іспанія, а за ёй іншыя еўрапейскія краіны раздзялілі паміж сабой вялізны амерыканскі мацярык, там пачалі закладвацца плантацыі цукровага трыснягу. І чым больш станавілася такіх плантацый, тым таннейшым станавіўся сам цукар.

Але ўсё роўна нават у 19 стагоддзі на Беларусі не кожны мог дазволіць сабе купляць цукар, куды танней каштаваў тады мёд, на ім нават варылі варэнне.

Патрабавалася нейкая іншая расліна, з якой таксама можна было б атрымліваць цукар, але якая магла расці ва ўмовах еўрапейскага клімату.

Такой раслінай сталі цукровыя буракі.

У адрозненне ад таго ж цукровага трыснягу, паходжанне якога цьмянае і незразумелае, з цукровымі буракамі ўсё, наадварот, зразумела цалкам і поўнасцю. Вывелі іх у Германіі ў 19 стагоддзі са звычайных кармавых буракоў. У соку іх караняплодаў хімікі выявілі невялікую колькасць цукру.

Затым шляхам адбору найбольш цукраносных раслін долю цукру ў іх давялі аж да 22%, што нават вышэй, чым у цукровым трыснягу. Зараз цукровыя буракі вырошчваюць па ўсёй Еўропе, у тым ліку і ў нашай рэспубліцы. Менавіта дзякуючы ім цукар стаў адным з самых даступных прадуктаў харчавання.

Трэцяй раслінай, з якой людзі атрымліваюць цукар, з’яўляецца амерыканскі цукровы клён.

Праўда, сок у клёна цячэ толькі вясной, у гэты ж час у Канадзе адбываецца яго прамысловы збор. Для гэтага на клёнах робяць адтуліны і збіраюць сок, які адтуль выцякае, у ёмкасці.

Адно дарослае дрэва за сезон можа даць 20-25 літраў сока з доляй цукру ў ім да 8%. Індзейцы ў Паўночнай Амерыцы здаўна здабывалі кляновы цукар.

Зараз Канада поўнасцю забяспечвае сябе цукрам за кошт клёнаў і нават экспартуе яго ў іншыя краіны. Нездарма ж на гербе Канады тры кляновыя лісты.

Дарэчы, у нас аналагічным спосабам здабываюць вясной бярозавы сок. Але цукар з яго не атрымліваюць (доля цукру ў бярозавым соку намнога меншая, чым у кляновым), а робяць розныя напоі.

Наогул, раслін, у соку якіх ёсць цукроза (менавіта так па-навуковаму называецца цукар, які мы спажываем), не так і шмат.

У большасці раслін замест цукрозы маецца глюкоза або фруктоза. Але ў тропіках ёсць два віды пальмаў, з якіх людзі таксама атрымліваюць цукар. У невялікай, праўда, колькасці.

Гэта цукровая пальма і вінная пальма, якія растуць у Паўднёва-Усходняй Азіі.

Цукар атрымліваюць з нектара ў час цвіцення. Зборшчыкі пераразаюць галоўную вось суквецця і збіраюць сок у спецыяльныя сасуды. З плантацыі, на якой размешчаны 150-200 цукровых пальмаў, можна атрымаць да 20 тон цукру, што куды больш, чым з той жа плошчы, занятай цукровым трыснягом.

Да таго ж пальмы, у адрозненне ад цукровага трыснягу, шматгадовыя і могуць расці на схілах, абрывах, скалістых грунтах. Так што ў гэтай цукровай культуры вялікія перспектывы!

Аўласенка Генадзь, часопіс “Рюкзачок”Яшчэ па тэме:

• Як у людзей з’явілася кукуруза
• Аб праекце
• Чароўная казка пра нябесны слінг
• Наф-Нафы ў крызіс не знікнуць, або Якія казкі самыя карысныя?
• Музычная складанка “На Купалле!” ад Kazki.By

Кароткі змест песні:
Я дзяўчынка завадная,
Я танцую, я спяваю,
Падняла ўсё вверх дном.
Я дзяўчынка-весялінка…
:)

Яшчэ па тэме:

• Праўдзівая гісторыя Чырвонага капялюшыка (відэа)
• Маляванка анлайн: Дзяўчынка саромеецца
• Гульні для дарослых: 60-мятровы ружовы трус
• Экалагічная маляванка
• Не брэша, не кусае, а ў хату не пускае…

Змест

1. Бык і ваўкі
2. Бык, парсюк, гусакі і певень
3. Воўк, Зьмітрок, кабыла і баран
4. Воўк, стары сабака і кот
5. Дзед ды баба і воўк
6. Дурны воўк
7. Жораў ды чапля
8. Зайкіна хата
9. Каза ў арахах
10. Каза Дарота
Яшчэ па тэме:

• Беларускія народныя казкі ў mp3
• Баран бок абадран (народная казка)
• Чаму заяц касалапы?
• Лісіца і дрозд
• Ідзе каза рагатая

Сімпатычны сабака з’явіўся на рыфе гадоў 5 таму. Раніцай ён прыбягаў невядома адкуль, праводзіў на пірсе ўвесь дзень, неадрыўна гледзячы ў ваду на дэльфінаў, а ўвечары, калі зусім цямнела, знікаў у невядомым кірунку.

Мінула некалькі тыдняў, а ён штодня гадзіна за гадзінай ўсё сачыў і сачыў за дэльфінамі. І раптоўна, адной выдатнай раніцай, быццам вырашыўшыся на адказны крок – рынуўся ў ваду і пачаў плаваць разам з марскімі прыгажунамі. Дэльфіны не спалохаліся, а, здаецца, узрадаваліся і пачалі гуляць з ім, нібы сябравалі ўжо шмат гадоў.

З гэтай хвіліны жыццё сабакі заквітнела новымі фарбамі. Ён радасна вітаў дэльфінаў зранку, потым скакаў у мора, даганяў хвацкіх плывуноў, якія прыкметна яму падыгрывалі, павольна праплываючы ўздоўж пірса.

Стаміўшыся ад гэтых “спаборніцтваў”, сабака выскокваў на пантон, што калыхаўся на вадзе, і зноў сачыў за сваімі нечаканымі сябрамі, імкнучыся старанна назіраць за ўсімі. А калі хто з іх адбіваўся ад зграі ды адплываў занадта далёка, ён гучна і злосна брахаў, і супакойваўся толькі тады, калі ўсе дэльфіны збіраліся ў пірса.

Увечары ён прабягаў уздоўж берага, аглядаючы свае абшары, і, пераканаўшыся, што ўсё ў парадку, знікаў да наступнай раніцы.

Адкуль узяўся гэты сабака? Заінтрыгаваныя працаўнікі рыфа аднойчы вырашылі прасачыць за ім, і выявілі, што кожны вечар сабака прабягае некалькі кіламетраў і вяртаецца дахаты, у Эйлат, да сваёй гаспадыні. А раніцай ізноў прыходзіць у сям’ю дэльфінаў. Ды што там казаць, ён і сам, здаецца, стаў прызнаным чальцом гэтай сям’і.

Можа быць, у ранейшым сваім жыцці ён быў дэльфінам?
Ці то было ўзаемнае каханне, якое раптам ўспыхнула? Тое, што з першага позірку і на ўсё жыццё…

Так ці не, але з тых часоў таксісты, што працуюць на маршруце Дэльфінавы рыф — Эйлат, сталі спыняцца, калі бачылі кудлатага прыгажуна, а той ахвотна скакаў на сядушку і спакойна ехаў дахаты.

І далі яму мянушку Джокер — як шчаслівай карце. Але неяк Джокер заскочыў у машыну незнаёмца і знік. Немагчыма перадаць словамі, як знерваваліся ўсе, хто працаваў на рыфе, але справа ўскладнілася яшчэ і тым, што дэльфіны не проста засмуткавалі, а літаральна запалі ў нуду. Яны раз-пораз падплывалі да пірса, выглядаючы свайго сябра, а некаторыя з іх пачалі адмаўляцца ад усіх ласункаў, што прыносілі ім на абед службоўцы марскога дэльфінарыя.

І тады адміністрацыя рыфа дала аб’яву ў газету з апісаннем зніклага сабакі і просьбай дапамагчы знайсці яго ды вярнуць як мага хутчэй.

Шмат каму здавалася, што яны бачылі гэтага сабаку, і на рыфе выдаткавалі многа часу і грошай на пошукі па ўсіх кутках краіны, адкуль прыходзілі водгукі. Але толькі праз некалькі тыдняў на вэб–сайт Дэльфінавага рыфу паступіў ліст. Аўтар яга сцвярджаў, што зніклы сабака жыве на адной з фермаў прыблізна ў 100 км ад Эйлатаў у чалавека, што падабраў яго на дарозе.

Так Джокер вярнуўся ў сям’ю дэльфінаў.

Да таго часу ён, здаецца, і забыўся ўжо на сваю ранейшую гаспадыню, адмысловым каханнем да якой і раней не палаў. Дзень яго вяртання на рыф быў адзначаны святочнай вячэрай, і Джокера практычна афіцыйна ўзялі на забеспячэнне.

Увечары стомлены, але перапоўнены пачуццём выкананага абавязку, дырэктар Дэльфінавага рыфу сабраўся ехаць дахаты, падышоў да сваёй машыны і ужо ніколькі не здівіўся, калі пабачыў на пярэдняй сядушцы Джокера, што мірна чакаў яго.

Зараз сабака спраўна жыве ў гаспадара дэльфінаў, што, без сумневу, не замінае яму зноў і зноў штораніцы ўзнікаць на пірсе і радасным брэхам узвяшчаць пра сваё з’яўленне…

Яшчэ па тэме:

• Казка пра тое, як Ягорку кiслiца паiла (+mp3)
• Водныя працэдуры. Казка пра слана і дырэктара заапарка
• Гуляем у хованкі – з 6 месяцаў!
• У гарбатага таты быў кубак гарбаты
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”

Кніжка вытрымала 2 перавыданні, мае выразны прырода-этычны змест, вучыць дзетак любіць і заўважаць сваё.
Яшчэ па тэме:

• Анлайн-размалёўка: Хутка Новы год!
• Маляванка анлайн: дзеўчына і хлопчык
• Каму па каму, а каму і два камы
• Дзяўчынка-Весялінка – спявае Юлія Азаронак
• Беларускія народныя казкі, ч.1 – Казкі пра жывёл (mp3)