Год таму з’явілася аўдыёверсія “Беларускіх народных казак”, але праект на тым не спыніўся. Як жыве і развіваецца праект на сённяшні дзень?

Мы якраз сустрэліся з дзяўчатамі з ЮНІСЭФ і пагаварылі аб тым, як працягнуць надалей гэтую працу, таму што галоўнае, канешне, не сам выхад праекта і магчымасць набыць кампакт-дыскі, а тое, каб гэтыя дыскі і ідэі пайшлі ў народ.

Казкі – гэта вельмі-вельмі важная рэч, якая павінна прыйсці да дзіцяці з самага пачатку. Інакш як ты яму распавядзеш пра тое, што хтосьці бывае сквапны, што цябе могуць падмануць і гэтак далей. Менавіта ў казках усё гэта рапавядаецца. Такім чынам, з самага дзяцінства з маленькім чалавекам можна абмеркаваць усе тыя рэчы, якія бываюць у жыцці. Таму без казкі наогул немагчыма.

Наколькі была запатрабаваная аўдыёверсія з пункту гледжання гадавога досведу існавання праекта?

Калі б зоркі беларускай эстрады прадавалі столькі кампактаў, колькі прадалося казак, дык, можа быць, яны былі б Майкламі Джэксанамі. Я жартую, канешне.

Але наклад быў даволі вялікім і нават дадрукоўваўся. Але ж гэта быў вельмі вялікі праект. Гэта ўсё ж такі 10 кампакт-дыскаў, і не кожны мог рэальна іх набыць, таму што гэта была даволі дарагая рэч.

Таму зараз я вельмі спаздяюся, што выйдзе такі праект, які будзе ўжо ў фармаце mp3 і на адной кружэлцы можна будзе знайсці ўсе гэтыя казкі. Але мы б не хацелі, каб кампакт-дыск прадаваўся, хочам, каб ён распаўсюджваўся праз ЮНІСЭФ. Мне здаецца, што гэта прынясе больш плёну і карысці – не грашовай, а культурнай.

З пункту гледжання развіцця праекта, што б вам хацелася зрабіць надалей з гэтымі казкамі?

Самае галоўнае – мы не рабілі праект у ролях. Ведаеце, раней выходзілі такія вінілавыя плыты з казкамі, дзе і гук падбіраўся, і акцёры розныя гаварылі. – то быў такі аўдыёспекталь. У гэтым праекце хацелася захаваць самы звычайны расповед: гэтак, як распавядала бабуля, як распавядалі казкі дзяды – ад аднаго чалавека, з нейкімі сваімі асаблівасцямі, якія былі важныя. І гэта, канешне, атрымалася.

А цяпер мы проста шукаем, што магло б быць такім, каб сапраўды прынесла разуменне таго, што ёсць беларуская казка. Па вялікім рахунку, беларускія казкі чытаць, калі ты сам-насам з кнжкай, не вельмі цікава. Беларускія казкі абавязкова трэба распавядаць, і калі яны ідуць лінгвістычна, калі гэта не літара, а слова, то гэта такая ўсё ж такі прыгажосць і нават скарбніца мудрасці.

У чым таямніцы расповеду казак?

У тым, што ты распавядаеш гэта, як быццам ты гэта пражыў: і пра тую жабу, і пра тых ваўкоў, і пра чарадзейныя рэчы, і пра нейкія сацыяльныя рэчы, якія ёсць у казках. Трэба распавядаць пра гэта ак пра штосьці зусім знаёмае. Ты ж не скажаш свайму дзіцяці: во, глядзі, наша суседка такая і такая, а ў выглядзе казкі можна расказаць пра ўсіх такіх людзей.

Ці будзеце вы развіваць казкі ў відэанапрамку?

Так, ёсць ідея, што ўсё ж такі мульт з’явіцца.

Калі казаць пра сённяшні дзень праекту, цікава даведацца, колькі людзей працуе над яго развіццём?

У гэтым праекце прымала ўдзел Ларыса Рыжкова. Дарэчы, яна адна з самых вядомых у Беларусі казачніц, якая распавядае казкі са сцэны. Я запрашаў Тамару Лісіцкую, якая таксама чытала казкі ў аўдыёпраекце.

Зараз я дакладна ведаю, што можна будзе спампаваць казкі ў маім выкананні, а можа, з цягам часу, і ў выкананні іншых людзей.

Таксама я вельмі ўдзячны Паўлу Юрцэвічу – гэта чалавек, які ўсё гэта запісваў і з якім мы рабілі мантаж; Валодзя Баранаў, з якім мы вельмі шмат размаўлялі аб тым, як можа выглядаць гэты праект; Вячаслаў Галевіч, які мне, па сутнасці, сказаў: “Алег, трэба будзе дапамагчы – дапамагу!”. Вось гэта мае сябры, якія мелі дачыненне да першапачатковага стварэння праекта.

А цяпер усё “абрастае”, людзі ідуць насустрач, і ўсё ж такі нейкая папулярнасць гэтаму праекту надаецца, таму што праект вялікі, і вельмі хочацца, каб да яго далучыліся людзі не толькі для атрымання грошаў, а каб пайшоў новы подых беларускай казкі.

Канешне, я вельмі паважаю Толкіена, Андэрсана, рускую народную казку, але вельмі важна, каб якраз беларуская казка ўзышла на тое месца, якое ёй належыць.

Зараз існуе вялікая праблема з пошукам нармальных кніжак беларускіх народных казак, з нармальнымі ілюстрацымі і гэтак далей. Можа, вы думаеце і пра друкаванае развіццё праекта?

Усё ж не ахінеш. За мной яшчэ і музыка, і фестывалі, і шмат чаго іншага. Хацелася б пакуль што звярнуць увагу. Але ж я думаю, што потым, калі спадабаецца, падцягнуцца і друкарні, і нашыя пісьменнікі, якія пераасэнсуюць нейкія беларускія казкі і зробяць літаратурныя версіі.

Хацелася б, каб на падставе беларускіх казак з’явіліся тэатральныя пастаноўкі, святы, якія наогул ладзяць дзеці, таму што яны шукаюць якую-небудзь тэматыку – касманаўты, рэкет, яшчэ што-небудзь. Мне здаецца, што можна было б якраз у казках знайсці вось такую бездань самых прыгожых каштоўнасцяў, якія могуць стаць падмуркам кожнага дзіцячага свята.

І канешне, права дзіцяці на сваю спадчыну, на свае карані, якое трэба захоўваць, і ў першую чаргу праз казкі, песні, легенды, паданні, гісторыі, якія звязаны з родным народам.

Вы на сваіх канцэртах чытаеце казкі людзям?

Было. Але ж пакуль гэта было аднойчы. З другога боку, напэўна, я ж не самы лепшы казачнік. Усё ж такі ёсць артысты, ёсць падрыхтаваныя людзі, якія, мне здаецца, гэта могуць зрабіць значна цікавей. Але проста нагадаю, што ў кожнай вёсцы было тры-чатыры чалавекі, да якіх дзеці бегалі, каб паслухаць казкі. І такіх людзей павінна быць безліч.

Якая ваша самая запаветная казачная мара?

У мяне ёсць запаветная мара зрабіць калядны фэст-шэсце, каб калядныя валачобнікі хазділі па галоўных праспектах нашай краіны і каб было такое: ідуць калядоўшчыкі Ленінскага раёна, ідуць калядоўшчыкі Кастрычніцкага раёна, каб усе рыхтаваліся.

У Беларусі можа з’явіцца такі сапраўдны карнавал, шэсце, якое будзе праходзіць якраз на Каляды, у той жа час, калі праходзіць і бразільскі карнавал. Марыцца, каб людзі, пабываўшы на бразільскім, паляцелі на самалёце ў Мінск паглядзець, што такое зімовы карнавал.

І каб нашыя калядоўшчыкі, так, як і хадзілі раней у вёсках, з’яўляліся (канешне, ужо на новым узроўні) і ў гарадскіх умовах. Не ведаю, ці здолею здзейсніць гэта, але гэтая мара мяне зараз вельмі клапаціць.

Крыніца: Radio.Tut.By, скарочана

Яшчэ па тэме:

• Як пісаць на сайт
• Водгукі
• Тры танкісты выйшлі з танку – Калыханка да Дня Перамогі
• Аб праекце
• Чароўная казка пра нябесны слінг

“Вось яны – мае любімыя і пацешныя”

Галерэя “Вільнюс” (вул.Каліноўускага, 55) прапануе выставу Марыі Коўзун – юнага аўтара 1993 году нараджэння. На выставе прадстаўлена каля 40 яе прац. З пяці гадоў Марыя наведвае мастацкую студыю, удзельнічала у міжнародных выставах у Галандыі, Японіі, Польшчы. Яе карціны абаяльныя, пацешныя і вельмі самабытныя.

Выстава адчынілася 28 траўня і працуе да 29 чэрвеня.

Фотавыстава “Бэби-Бум” – ў галерэі “Універсітэт культуры”

Гэта новы арт-праект, арганізаваны сумесна з Прадстаўніцтвам ААН у Беларусі і Дзіцячым фондам ААН.

Галоўная ідэя – адлюстраваць выяву дзіцяці і наогул свет дзяцінства з яго гульнямі, першымі радасцямі і смуткамі, у творах маладых беларускіх мастакоў, скульптараў, фатографаў, дызайнераў. У праекце бяруць удзел, як прызнаныя майстры, так і моладзь са свежымі, крэатыўнымі, нестандартнымі ідэямі і іх таленавітым увасабленнем.

Таксама ў рамках праекта прадстаўлена фотаэкспазіцыя “Дзеці вайны: разбуранае дзяцінства”.

Працуе да 13 чэрвеня.

Фотавыстава “Праменьчык сонца” – галерэя “Панарама”, Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Праект зроблены, каб звярнуць увагу людзей на дзяцей, пазбаўленых бацькоўскай увагі і ўзятых на выхаванне ў дзіцячыя дамы. Вядомыя беларускія фотамастакі Віталь Брусінскі, Сяргей Кажамякін і Віктар Суглоб падрыхтавалі серыю фоторабот пра выхаванцаў дзіцячых дамоў.

Адкрыццё 1 чэрвеня ў 17:00

Выстава дзіцячых малюнкаў “Калякі-малякі”

Дзіцячае “наіўнае мастацтва”, якое спалучае самабытную яркасць вобразнай фантазіі, свежасць і шчырасць успрымання свету з адсутнасцю вывастраных і акадэмічных навыкаў малюнка, жывапісу, кампазіцыі, перспектывы і гэтак далей. Маляўнічыя працы Кацярыны Рымашэўскай і аўтарская цацка Наталлі Мінчук.

Працуе з 16 траўня ў менскай гарадской мастацкай галерэі твораў Л.Шчамелёва (пр-т Ракасоўскага, 49).Яшчэ па тэме:

• Як пісаць на сайт
• Сёння Радаўніца – Дзень памінання продкаў
• Музей гісторыі кіно прапануе мульты па-беларуску
• Фотавыстава “Нашыя дзеці”
• Пачынаецца набор у першыя класы

***

Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Гімназія № 4»

Для прыёму дзяцей у першы клас іх законныя прадстаўнікі падаюць:

• заяву на імя дырэктара гімназіі і прадстаўляюць копію пасведчання аб нараджэнні дзіцяці
• даведку аб стане здароўя дзіцяці (форма № 026-У)
• пашпарт бацькоў ці асоб, што іх замяняюць, прад’яўляецца асабіста.

У перыяд з 2 па 6 чэрвеня 2009 г. тут праводзяцца ўступныя іспыты ў гімназію (5 класы).

***

Гімназія № 9

Арганізуе прыём дакументаў у 1 клас з 01.06 па 28.08.2009 г.

Звяртацца трэба ў кабінет № 22.

З сабой неабходна мець:

• медыцынскую карту дзіцяці;
• пасведчанне і копію пасведчання аб нараджэнні;
• заяву аднаго з законных прадстаўнікоў дзіцяці;
• пашпарт з прапіскай ці від на жыхарства аднаго з законных прадстаўнікоў дзіцяці.

У наступным 2009/2010 навучальным годзе гімназія прапануе: вывучэнне ўсіх прадметаў на беларускай мове; вывучэнне англійскай, польскай, нямецкай моў на факультатыўных занятках; вывучэнне прадметаў музычнай накіраванасці (хор, танец, сальфеджыо, музычная літаратура, ігра на музычных інструментах); дадатковыя адукацыйныя паслугі па запытах вучняў і бацькоў за кошт факультатыўных заняткаў і платных паслуг.

***

Гімназія №23

Камісія па прыёму дакументаў у 1 клас працуе па графіку: у няцотныя дні (І змена) — 10.00-14.00, цотныя дні (ІІ змена) — 15.00-19.00, у першую суботу чэрвеня — 10.00-12.00. Звяртацца ў каб.21.

З 11.05.2009 году распачаўся прыём заяў для допуску да ўступных іспытаў у 5-я гімназічныя класы. Акрамя таго гімназія абвясціла дадатковы набор на вольныя вучнёўскія месцы ў 6-11 класы.

У гімназіі на высокім узроўні выкладаюцца англійская, кітайская, полськая мовы.

***

Гімназія № 28

Прыём заяваў ад бацькоў будучых першакласнікаў – да 25 траўня. Прыём заяў адбываецца на працягу працоўнага дня, у тым ліку і ў суботы.

Гімназія прапануе выкладанне ўсіх прадметаў на роднай мове, а таксама паглыбленае вывучэнне французскай мовы, міжнародныя абмены, выкладанне прадметаў на французскай мове (краіназнаўства, літаратура Францыі) па праграмах, распрацаваных настаўнікамі школы.

***

Гімназія № 14

Прымае заявы ў беларускамоўныя 1 класы.

Гімназія прапануе паглыбленае вывучэнне замежных моваў, спецкурсаў па міфалогіі, псіхалогіі, асновах эканамічных ведаў, журналістыцы і шмат іншага. На базе гімназіі дзейнічаюць фальклорны ансамбль, музеі, літаратурная студыя і студыя бальных танцаў.

***

Школа з музычнай накіраванасцю №60

Чакае першакласнікаў і гэтая беларускамоўная школа.

***

СШ №190

Прыём дакументаў у першыя класы на 2009/2010 навучальны год ад 1 чэрвеня да 28 жніўня 2009 г. Бацькоў з дакументамі чакаюць у настаўніцкай (І паверх) у панядзелак (10.00—14.00), сераду (16.00-20.00), пятніцу (10.00-14.00), суботу (10.00-13.00).

Выкладанне ў школе № 190 адбываецца на беларускай і рускай мовах. Школа прапануе таксама бясплатную музычную адукацыю і спартыўныя секцыі.

Першакрыніца: Наша НіваЯшчэ па тэме:

• Аб праекце
• 4 дзіцячыя выставы ў Менску
• Беларуская калыханка па тэлефоне
• Фотавыстава “Нашыя дзеці”
• Беларускамоўная група ў садку: як адкрыць?

Яшчэ па тэме:

• 4 дзіцячыя выставы ў Менску
• Дзіцячая чыгунка пачала працаваць
• Пачынаецца набор у першыя класы
• Чаму заяц касалапы?
• Беларускія народныя казкі, ч.1 – Казкі пра жывёл (mp3)

Такога вялікага ружовага труса зрабіла венская творчая група “Жэлацін”. На гэтую цацку можна ўзбірацца, паляжаць, паспаць, пагуляцца з ім. Трус зроблены з мяккіх, воданепранікальных матэрыялаў, а ўсярэдзіне набіты сенам. Яго вязалі з ружовай поўсці сотні мясцовых бабуль.

Побач з гэтай цацкай усе адчуваюць сябе Гуліверамі.

Дарэчы, па словах аднаго дзядзькі, гэтага труса зрабілі не толькі, каб на яго глядзець. Бо кожны заўсёды можаце ўзлезці на яго па лесвіцы і паляжаць на 6-мятровым жывоціку. Менавіта гэта прыцягвае сюды тысячы турыстаў кожны год.

Зараз гэтую цацку для дарослых відаць нават на мапах Гугла.

Аднак такое хараство не даўгавечнае – трусу засталося жыць усяго 15 гадоў. З іншага боку, той, у каго пакуль няма сродкаў пабачыцца з “вельмі дарослым ружовым трусам”, за 15 гадоў паспее іх назапасіць…Яшчэ па тэме:

• Гуляем у хованкі – з 6 месяцаў!
• Хлус (японская казка)
• “Казка” перамагла на “Еўрабачанні”
• Што такое добра і што такое дрэнна? – Маякоўскі
• Калыханкі ад UNICEF (складанка, mp3)

Цяпер па тэлефоне можна паслухаць казку ці калыханку на беларускай мове. Такую паслугу жыхарам Беларусі ў сакавіку 2009г. пачало прадастаўляць РУП “Белтэлеком”. Раней казкі па тэлефоне маглі слухаць толькі жыхары Мінска.

Кіраўнік даведачна-інфармацыйнага цэха філіяла “Мінская гарадская тэлефонная сетка” РУП “Белтэлеком” Марына Сцяпанава паабяцала пашыраць калекцыю казак. “Акрамя новага раздзела “Казкі на роднай мове” адкрыта свежая рубрыка “Калыханкі”, – дадала яна. – “Вядома, песня па тэлефоне не заменіць голас матулі ці бабулі, але яна можа зрабіць разнастайнымі вечаровыя вольныя часіны дзіцяці. Варта адзначыць, што дзіцячыя песенькі карыстаюцца ў нас асаблівай папулярнасцю”.

Тэлефанаваць па нумары 196, кошт праслухоўвання — 73 рублі за хвіліну.

Яшчэ па тэме:

• Аб праекце
• Дзяўчынка-Весялінка – спявае Юлія Азаронак
• Водгукі
• Загадкі-падманкі – слон, крот, салавей, лісіца
• Чароўная казка пра нябесны слінг

Тамака паказваюць рэтраспэктывы фільмаў ці фільмы па папярэдняй замове. Згадзіцеся, варыянт паглядзець добры фільм сваёй “дзіцячай тусоўкай” у залі на 10 чалавек вельмі цікавы.

Вось што пішуць на іх сайце:

Музей гісторыі беларускага кіно прапаноўвае ў зручны для вас час і з папярэдняй замовай паглядзець класічныя і сучасныя фільмы, якія не паказваюць у кінатэатрах і па тэлебачанню.

Калі прагляд заказваюць ад 1 да 10 чалавек, ён праходзіць на тэлевізары з дыяганаллю 72 см. Групы больш 10 чалавек глядзяць фільмы на вялікім экране праз праектар.

У архівах Музея даступныя фільмы па творах Алеся Адамовіча і Васіля Быкава, экранізацыі Гогаля, Чэхава, Булгакава і іншых аўтараў. У тым ліку і беларускіх – фільмы па творах Змітрака Бядулі (”Салавей”), Якуба Коласа (”На росстанях”, “Малады дубок”), Уладзіміра Караткевіча (”Жыццё і ўшэсце Юрася Братчыка”, “Дзікае паляванне караля Стаха”, “Чорны замак Альшанскі”, “Маці Ўрагану”, “Сівая легенда”), Кандрата Крапівы (”Хто смяецца апошнім”), Янкі Купалы (”Паўлінка”, “Раскіданае гняздо”, “Тутэйшыя”), Міхася Лынькова (”Міколка-паравоз”), Янкі Маўра (”Палескія рабінзоны”), Андрэя Макаёнка (”Рагаты бастыён”), Івана Мележа (”Людзі на балоце”, “Апейка”, “Подых навальніцы”, “Блізкае і далёкае”), Міхася Чарота (”Лясная быль”), Івана Шамякіна (”Крыніцы”, “Гандлярка і паэт”, “Вазьму твой боль”, “Вясельная ноч”).

Ёсць праграма “Гісторыя Беларусі ў асобах” (фільмы “Кастусь Каліноўскі”, “Я, Францыск Скарына”, “Птушкі без гнёздаў” – пра лёс Л.Геніюш, і інш.), тэматычныя праграмы аб Кастусе Каліноўскім, Францыску Скарыне, Слуцкім паўстанні.

Таксама даступныя рэжысёрскія анталогіі беларускіх рэжысёраў Уладзімір Бычкова, Льва Голуба, Леаніда Нячаева, Міхася Пташука, Валерыя Рыбарова, а таксама акцёрскія анталогіі.

І самая галоўная прычына наведваць Музей кіно: тут ёсць мультфільмы па-беларуску! Напрыклад, мульт-складанка “Калядныя гісторыі” і іншыя.

Увогуле, тэлефануеце і ўдакладняйце, альбо далучайцеся да групы бацькоў на dzietki.org – тамака як раз ідзе абмеркаванне аб сумесным наведванні.

Тэлефон: +375 (17) 227-10-75
Адрас: вул.Свярдлова, 4 (каля Чырвонага касцела)
Сайт Музея кіно: sverdlova-4.joy.by

Таксама па тэме глядзіце сайт Беларускага кінаклубу kinaklub.org.Яшчэ па тэме:

• Спасылкі
• Беражыце сваіх выхавальніц!
• Пра рэкламу і камерцыйны бок
• Беларускамоўная група ў садку: як адкрыць?
• Дзяўчынка і хмарка – Міра Лукша

Адсюль з’яўляюцца і 20 дзетак у групе (хоць даўно вядома, даказана і ў прынцыпе лагічна, што аптымальная група – 8-10 чалавек), і раздражнёныя, мала ініцыятыўныя пры канцы дня выхавальніцы, якія сядзяць з адсутнымі тварамі ў пакоях, праглядаюць кніжкі, ці неахвотна рэагуюць на дзяцей на вуліцы, і да ўсяго іншага амаль на ўсё перастрахоўваюцца.

Каб падтрымаць выхавальнікаў, дзяржава ўсталявала ім даплаты ў памеры 3 базавых велічынь (памагатым выхавальніка – 1,5) за год, паведаміла агенцтву Менск-Навіны галоўны спец аддзела дашкольнай і агульнай сярэдняй адукацыі Камітэта па адукацыі Мінгарвыканкама Е.Макарэвіч. Шкада толькі, яна не паведаміла, што зарплата выхавальніц складае ўсяго ад 250 да 500 тысяч рублёў (87-175$) – і дадатак у 60/30 тысяч у месяц выглядае на гэтым фоне проста смешна.

У гэтым вучэбным годзе ў педуніверы адчынілі новую спецыялізацыю “Педагог дашкольнай адукацыі”. Набраныя 3 групы – усяго 75 студэнтаў. На завочную форму перападрыхтоўкі таксама прынятыя 58 чалавек. Але відавочна, што гэта не вырашае праблему цяпер, і не вырашыць яе ў будучыні. Асабліва з улікам таго, што дзіцячыя садкі – у дэфіцыце. А ў дадатак – у сталіцы амаль усе дзеці дашкольнага веку (98%) дзіцсадкоўскія!

Таму, паважаныя бацькі, беражыце сваіх выхавальніц!

Яшчэ па тэме:

• Май… Травень. Ярац на двары!
• Дзіцячая чыгунка пачала працаваць
• “Так, тлэба ўзо с хэтым саконцфаць!”
• Беларускамоўная група ў садку: як адкрыць?
• Анлайн-размалёўка: Хутка Новы год!

Падзеі ў казках патроху карэктаваліся, абрасталі новымі падрабязнасцямі, а непатрэбныя паціху забываліся. Так і збіралася векавая мудрасць, якая дайшла да нас.

Мала хто будзе спрачацца, што нядосыць сказаць дзіцяці: «Не ўцякай ад бацькоў, не гавары на вуліцы з незнаёмымі людзьмі, не адчыняй дзверы, н ведаючы каму». А вось праілюстраваць наступствы такіх паводзін казкамі «Калабок», «Чырвоны Капялюшык» або «Воўк і сямёра казлянят» для большага эфекту варта. Так векавая мудрасць паказвае сваю эфектыўнасць у сучасных умовах.

Хтосьці можа паспрачацца, заявіўшы, што «Чырвоны Капялюшык» і «Воўк і сямёра казлянят» – гэта аўтарскія казкі. Але прабачце, няўжо яны не засноўваюцца на векавым еўрапейскім фальклоры і не мінулі выпрабаванне часам пасля напісання? Гэтыя казкі – народная творчасць, якую пачулі ў дзяцінстве і перапрацавалі Шарль Перро і Браты Грым ужо ў сталым веку. Бо ўпершыню гэтыя гісторыі згаданыя гадоў за 300 да нараджэння гэтых вялікіх казачнікаў.

А лёс некаторых казак наогул дзіўны, напрыклад «Тры парсючка» Сяргея Міхалкова. З гэтай старадаўняй ангельскай казкай Міхалкоў пазнаёміўся як з дыснэеўскім мультфільмам. У Расеі такой казкі не было. І Міхалкоў папоўніў гэты прабел сваім «перакладам». Яго інтэрпрэтацыя атрымалася настолькі ўдалай, што яе пераклалі на розныя мовы, у тым ліку і ангельскую. Так гэтая казка набыла не толькі векавую, але і міжнацыянальную мудрасць.

У адрозненне ад Ямелі ці Івана-царэвіча, усю працу якіх рабілі шчупак ці шэры воўк, парасяты на сваёй шкуры адчулі наступствы сваёй ляноты.

І калі вонкава гэтыя парсючкі амаль аднолькавыя – «Усё аднолькавага росту, кругленькія, ружовыя, з аднолькавымі вясёлымі хвосцікамі. Нават імёны ў іх былі падобныя. Клікалі парасятаў: Ніф-Ніф, Нуф-Нуф і Наф-Наф», то ўнутраныя адрозненні значныя.

Наф-Наф – разважлівы і дзейны. Ён думае аб будучыні, прымае мір такім, які ён ёсць: з зімамі, ваўкамі і іншымі небяспекамі.

Ніф-Ніф – бестурботны гультай, які думае, што ўсе беды і няшчасці абыйдуць яго бокам. Ён верыць, што да зімы яшчэ далёка, а воўк не будзе яго есці толькі таму, што ён худзенькі.

Нуф-Нуф – разважлівы, але не жадае паступіцца сваім вольным часам зараз дзеля нейкіх падзей у будучыні. «Калі трэба будзе, я сам пабудую сабе хатку» – кажа Нуф-Нуф, разумеючы, што такі час рана ці позна прыйдзе. І, дацягнуўшы да апошняга, «гэтак жа як і брат, ён хацеў пабудаваць сабе хату з саломы. Але потым вырашыў, што ў такой хаце ўзімку будзе вельмі халодна. Хата будзе цяплейшай, калі яе зрабіць з галінак і тонкіх дубцоў».

Звычайныя людзі, якіх большасць сярод нас, уяўляюцца мне менавіта такімі «Нуф-Нуфамі». Таму што большасць дарослых разумее, што раней ці пазней ў іх асабіста, у краіне альбо ва ўсім свеце адбудзецца крызіс: звальненне, банкруцтва, землятрус, цунамі, дэфолт або нават вайна. Але дзейнічаюць толькі пад ціскам акалічнасцяў і рыхтавацца да непажаданай падзеі сваечасова не жадаюць.

Але вось да парасятаў прыходзіць крызіс у асобе злога і хітрага ваўка. І што адбываецца далей? Ніф-Ніф і Нуф-Нуф абое страцілі свае «укладанні»: воўк разбурыў іх хаткі. Дарэчы, Ніф-Ніф страціў менш, бо сваю хатку будаваў абы як. А Нуф-Нуфу мусіць больш крыўдна, бо над сваёй хаткай ён усё ж папрацаваў. Але вынік аднолькавы.

Так і ў штодзённым жыцці. Як часта мы чуем ад сваякоў, суседзяў, знаёмых, калегаў па працы: «Навошта думаць аб будучыні і адкладаць на чорны дзень? Прыйдзе крызіс, і ты ўсё роўна ўсё страціш! Дык прагуляй, растраць, з’еш сёння ўсё, што ёсць!» Так і плодзяцца сярод абывацеляў «Ніф-Ніфы».

А што ж з Наф-Нафам?

А ён не толькі не растраціў сваіх «укладанняў» – высілкаў, што паклаў на пабудову хаты, – але і стаў выглядаць багацейшым на фоне спустошаных братоў. Дарэчы, ён жа і прытуліў іх у хаце, над якой яны кпілі:

– Што ты будуеш? – у адзін голас закрычалі здзіўленыя Ніф-Ніф і Нуф-Нуф. – Што гэта, хата для парасяці альбо крэпасць?
І браты так развесяліліся, што іх віск разнесліся далёка па лужку.
– Хата парася павінна быць крэпасцю! – спакойна адказаў ім Наф-Наф, і працаваў далей…

– Паглядзіце, як ён баіцца ваўка! – сказаў Ніф-Ніф.
– Ён баіцца, што яго з’ядуць! – дадаў Нуф-Нуф.
І браты яшчэ больш развесяліліся.

Ці ёсць аналог у рэальным жыцці? Ды ён на паверхні! Багатыя падчас крызісу багацеюць. Яны скупляюць збяднелыя падчас крызісу прадпрыемствы. І гэтым ратуюць іх ад поўнага банкруцтва. Дзякуючы гэтаму хоць частка працаўнікоў застаецца «у хаце заможнага Наф-Нафа» – захоўвае свае працоўныя месцы ў часы татальнага беспрацоўя.

Цяпер, падчас агульнасусветнага крызісу, паралелі паміж казкай і жыццём сталі праступаць яшчэ выразней.

Казка вучыць загадзя думаць аб магчымым «чорным дні», але не дае пэўных рэкамендацый, і застаецца, як і трэба казцы, на агульным іншасказальным узроўні.

А больш пэўныя рэкамендацыі вы зможаце знайсці ў сучасных казках – Джорджа З. Клэйсана «Найбагацейшы чалавек у Вавілоне» і Ога Мандзіна «Найвялікшы гандляр у міры». Вы здзівіцеся, як шмат увагі ў гэтых кнігах надаецца дапамоге блізкім. Гэтыя казкі дапамагаюць шукаць шляхі дасягнення не толькі дастатку матэрыяльнага, але і адначасова Багацця духоўнага. Прыкладам гэтага можна ўзяць хоць бы Паўла Міхайлавіча Трацякова, заснавальніка мастацкай галерэі…

Так што пачытайце гэтыя казкі. Яны будуць толькі на карысць вам і вашым дзеткам.

Вадзім Паспелаў, для праекту Школа жыцця
Яшчэ па тэме:

• Беларускія народныя казкі, ч.1 – Казкі пра жывёл (mp3)
• Чароўная казка пра нябесны слінг
• Тры танкісты выйшлі з танку – Калыханка да Дня Перамогі
• Алег Хаменка: Ў жыцці без казкі наогул немагчыма
• Трое парасятак (Уолт Дыснэй прэзентуе)

Дзіцячая чыгунка ў мініяцюры паўтарае ўсё, што ёсць на такой вялікай гаспадарцы як Беларуская чыгунка. Для маленькіх пасажыраў вандроўка на дзіцячым цягніку – гэта не проста займальная паездка, але і далучэнне да тэхнікі, знаёмства з чыгуначнымі прафесіямі. На Дзіцячай чыгунцы тры станцыі, працягласць трасы амаль 5 кіламетраў.

У чакальнай залі вы зможаце паглядзець дзеючы макет чыгункі з некалькімі саставамі, станцыяй Мураванкай ды іншымі элементамі ландшафту. Усё зроблена рукамі выхаванцаў гуртка пры чыгунцы. Адзін з яго кіраўнікоў – Юры Панін – з задавальненнем распавядзе вам і вашым дзеткам па-беларуску, як тут што працуе і з чаго зроблена.

А яшчэ там часта бадзяюцца і ахвотна фатаграфуюцца з дзецьмі розныя мульт-персанажы.

Час працы:
Травень – субота, нядзеля і святочныя дні з 11.00 да 18.00.
Чэрвень-жнівень – серада, чацвер з 11.00 да 14.50; субота, нядзеля, святочныя дні – з 11.00 да 18.00.
Інтэрвал руху цягнікоў 30 хвілін.

Кантакты:
Адрас: Менск, праспект Незалежнасці, 86 (станцыя метро “Парк Чалюскінцаў”)
Тэлефон: +375 (17) 264-25-22

Яшчэ па тэме:

• Як касцы пані абхітрылі. Прыказкі пра гультаёў
• Крыжаванка: Легенды і міфы Беларусі
• Жылі у бабусі вясёлыя гусі (+mp3)
• Спасылкі
• “Бацька, а колькі твае авечкі поўсці даюць?”