Усе рубрыкі

Пра каляды: у чым сутнасць свята?

Каляда — гэта свята традыцыйна беларускае. Але вось сутнасць яго — гэта тое, пра што сучасныя гараджане забыліся.

Каляду зараз у нас адзначаюць часцей за ўсё ў студзені, але на самой справе свята звязана з днём зімовага сонцастаяння — гэта і ёсць сапраўдны народны Новы год па сутнасці. Адразу за Калядой пачынаюцца святкі — перыяд зімовых гулянняў, які доўжыцца прыблізна два тыдні.

Легенды і міфы старажытнай грэцыі
Фота: Мар’яна Кавіч

Чытаць далей » Пра каляды: у чым сутнасць свята?

УРЫВАК З ПАЭМЫ «РАГНЕДА З РОДУ РАГВАЛОДАЎ» — Сяргей Брандт

Ёсць у народзе пазабытае паданне,
Яно на вуснах засталося асалодай.
Пра веру продкаў, першае каханне
I пра дзяўчынку з родy Рагвалодаў.

Якая, як бурштын зямельных недраў,
Як птушак спеў над лесам старажытны.
Дайшло з пергаменту язычных ведаў,
Дзе руны-рыскi быццам з аксамiту.
Белорусские народные легенды на белорусском языке
Расла дачушка кветкаю дзiвоснай
I з кожным годам — ад зiмы да лета,
Таксамa ў вяночку сцiплым плёсаў,
Iмя прыгожае дасталася Рагнеда.

З дзяцiнства разумела мову птушак,
Звяроў лясных, спеў палявых карэнняў.
Усе прамовы, што сняжок цярушыў
I тое, што спявалi вадзяныя ценi.

Настаўнiкам ёй быў стары язычнiк,
Ён навучаў Рагнеду сваёй справе -
Чытаць па зорах будучыню звычна
I разумець, што шапацяць дубравы.

Была яшчэ блакiтная крынiца,
Што пела зычна на лясным ускрайку.
Салодкая цякла, бруiлася вадзiца,
Яе пiлi ўсе — ваўкi, дзiкi i зайкi.

Але нiхто не ведаў, што крынiца
Нясла ваду жывую ў струменнях.
Дапамагала ране хутка загаiцца,
Ад смерцi ратавала ў iмгненне.

Дык пойдзем далей — Кiеў пахрысцiлi,
Пад крыж паставiлi народ i волю.
Хто не хацеў Хрыста — у агнi палiлi
I чорны дым вiсеў над жытнiм полем.

Сяргей Брандт, 21.07.2013

НАРОДНЫЯ ПРЫКМЕТЫ ад шчырага хатняга Дамавiка Мiколы – Сяргей Брандт

Частка першая
Легенды на белоруском языке
• Не мяцi хату ў дзень восьмага лiпеня! Ты можаш вымесцi cа смеццем i дамавіка, якi ў гэты дзень сядзiць пад мятлой. Тады твая хата застанецца без свайго ахоўнiка i дапаможцы. Людзi кажуць, што: « У дзень на Хвядору — пакінь хату ў спакоi, смецце хай сабе ляжыць — дамавiк на iм сядзiць.»

• Пры пераездзе на новае месца жыхарства — стары венiк патрэбна забраць разам з сабой, так як з iм перадаецца вязенне старой хаты. На гэтай хатняй прыладзе дамавiк можа „пераехаць“ да свайго новага жылля.

• Нельга, кажуць старыя людзi, мясцi ў хаце рознымі венiкамi, бо тады сваё багацце па ўсiх кутах «размяцеш», iнакш кажучы, збяднееш зусiм.

• Забараняецца выносiць смецце ўвечар, пасля заходу сонца, усё гэта к галечы.

Сяргей Брандт, 19.06.2013

ЗАМОВА АД НЕЧЫСЦI — Сяргей Брандт

Чытаецца тры разы ў ноч на Івана Купала

Хата з цёплымi вугламi,
Хата з моцнымi дзвярамi.
З празрыстымi вокнамi,
Са спадарамi добрымi.

Белорусские народные легенды
У куце вiсiць iкона,
У касцёле асвянчона.
Даматканы палавiк,
Ёсць свой родны дамавiк.

За ахову — з мядком блiн,
Ад дурных гасцей. Амiнь.

Сяргей Брандт, 17.06.2013